eGospodarka.pl

eGospodarka.plPodatkiPorady podatkowe › Skutki zatrzymania/zapłaty zadatku w podatku dochodowym

Skutki zatrzymania/zapłaty zadatku w podatku dochodowym

2017-05-12 13:30

Skutki zatrzymania/zapłaty zadatku w podatku dochodowym

Czy zadatek jest poza podatkiem dochodowym? © whitelook - Fotolia.com

Zadatek, zgodnie z definicją słownikową, to część należności wypłacana z góry jako gwarancja dotrzymania umowy. Regulują go przepisy Kodeksu cywilnego, zaś wpływ ma on m.in. na rozliczenie podatkowe obu stron transakcji.
Art. 394 Kodeksu cywilnego wskazuje, że w braku odmiennego zastrzeżenia umownego albo zwyczaju zadatek dany przy zawarciu umowy ma to znaczenie, że w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zachować, a jeżeli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej.

W razie wykonania umowy zadatek ulega zaliczeniu na poczet świadczenia strony, która go dała zaś gdy zaliczenie takie nie jest możliwe, zadatek ulega zwrotowi. Z kolei w przypadku rozwiązania umowy zadatek powinien być zwrócony, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada. To samo dotyczy wypadku, gdy niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności albo za które ponoszą odpowiedzialność obie strony.

Jakie są skutki w podatku dochodowym wpłacenia/przyjęcia zadatku? Co do zasady ten nie wpływa na rozliczenia podatkowe w zakresie PIT/CIT (z pewnym jednak wyjątkiem, który opiszemy innym razem). Sytuacja się zmienia, gdy zadatek przekształca się w świadczenie należne wskutek niewykonania umowy.

fot. whitelook - Fotolia.com

Czy zadatek jest poza podatkiem dochodowym?

Przyjęcie zadatku nie wywołuje skutków podatkowych. Jego zatrzymanie jest jednak równoznaczne z powstaniem przychodu. Niestety osoba wpłacająca zadatek kosztu u siebie nie rozpozna.


Zadatek u przyjmującego


Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 12 września 2014 r., nr ILPB4/423-281/14-2/MC wyjaśnił, że: „(...) zadatki otrzymane przez Wnioskodawcę przed dokonaniem zbycia lokalu mieszkalnego (przeniesieniem prawa własności lokalu mieszkalnego), tj. przed zawarciem umowy przyrzeczonej (umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego) nie są przychodami. Obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych powstanie w momencie przeniesienia własności tych lokali mieszkalnych, tj. w dniu podpisania aktu notarialnego.
Reasumując – zadatki wpłacane przez najemców na rzecz Wnioskodawcy na poczet przyszłej sprzedaży nieruchomości nie będą w momencie ich uiszczenia traktowane jako przychód. Wnioskodawca będzie zobowiązany uiścić należny podatek dochodowy od sprzedaży nieruchomości od całości ceny dopiero w chwili przeniesienia własności lokalu mieszkalnego na rzecz osoby fizycznej lub prawnej wynikającej z aktu notarialnego. (...)”

Powyższe zmienia się, gdy podatnik zatrzyma zadatek w związku z niewywiązaniem się z umowy przez kontrahenta. Wówczas to bowiem, mimo niedojścia do wykonania umowy, u zatrzymującego zadatek powstaje z tego tytułu przychód podatkowy (w wartości otrzymanej kwoty).
Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 13 sierpnia 2010 r., nr IPPB5/423-301/10-4/AJ wyjaśnił, że: „(...) za przychód należy uznać każde przysporzenie majątkowe o charakterze trwałym, definitywnym, bezzwrotnym. Przy czym w przypadku przychodów uzyskiwanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej już sam fakt, że przychód staje się należny powoduje powstanie obowiązku podatkowego.

Przysporzenie z tytułu zatrzymania zadatku niewątpliwie powstało w ramach działalności gospodarczej Wnioskodawcy. Przedmiotowy przychód jest zatem przychodem związanym z działalnością gospodarczą Wnioskodawcy w rozumieniu ww. art. 12 ust. 3 updop. Przysporzenie to ma charakter trwały, definitywny, bezzwrotny. (...)”

Podobnie wypowiadają się organy podatkowe w przypadku zatrzymania zadatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą - te także należy doliczyć do przychodu i opodatkować.
Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z dnia 12 września 2011 r., nr ITPB2/415-623/11/MK uznał, że „(...) zatrzymany zadatek, w części przypadającej na Panią, stanowi dla Niej podlegający opodatkowaniu przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.(...)”

Taki przychód może oczywiście powstać po stronie podatnika, który wpłacił zadatek, a następnie - wskutek niewykonania umowy przez drugą stronę umowy - otrzymał jego zwrot w podwójnej wysokości. Wówczas przychodem będzie różnica pomiędzy kwotą otrzymaną a kwotą wpłaconą (por. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 2 kwietnia 2009 r., nr IPPB1/415-121/09-2/MT).
W momencie, w którym zadatek zostaje zatrzymany (bądź otrzymany) przez podatnika w związku z niewywiązaniem się z umowy przez kontrahenta, powstaje po stronie tego podatnika przychód podatkowy.

Zadatek u wpłacającego


Sama wpłata zadatku, jako zabezpieczenia wykonania umowy, nie stanowi po stronie wpłacającego kosztu uzyskania przychodów, jako że płatność ta nie jest definitywna.
Podatkowym kosztem uzyskania przychodu mogą być jedynie wydatki o charakterze bezzwrotnym i definitywnym.
Sam zadatek nie spełnia tych warunków, o czym była już mowa wyżej.

A co, gdy zostanie on zatrzymany przez drugą stronę wskutek niewykonania umowy? Niestety o ile po stronie podatnika zatrzymującego zadatek przychód powstaje, tak wpłacający kosztu nie rozpozna. Zgodnie bowiem z art. art. 16 ust. 1 pkt 56 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i odpowiednio art. 23 ust. 1 pkt 54 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie zalicza się do kosztów uzyskania przychodu strat (kosztów) powstałych w wyniku utraty dokonanych przedpłat (zaliczek, zadatków) w związku z niewykonaniem umowy.

Ustawodawca nie wymaga tutaj żadnych dodatkowych warunków dla wyłączenia wydatku z kosztów. Stąd też nie ma znaczenia powód, którym kierowała się dana strona umowy jej nie wykonując (por. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 5 listopada 2015 r., nr ILPB3/4510-1-374/15-3/KS).

Zobacz także


Oceń

0 0

Podziel się

Poleć na Wykopie Poleć w Google+

Poleć artykuł znajomemu Wydrukuj

Skomentuj artykuł Opcja dostępna dla zalogowanych użytkowników - ZALOGUJ SIĘ / ZAREJESTRUJ SIĘ

Komentarze (0)

DODAJ SWÓJ KOMENTARZ

REKLAMA

Eksperci egospodarka.pl

1 1 1

Wpisz nazwę miasta, dla którego chcesz znaleźć urząd skarbowy lub izbę skarbową.

Wzory dokumentów

Bezpłatne wzory dokumentów i formularzy.
Wyszukaj i pobierz za darmo:

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.