Gdy odłącza się od środka trwałego na stałe jego część peryferyjną, zmniejszeniu ulega wartość początkowa tego środka trwałego (art. 16g ust. 16 updop) . Wartość tę zmniejsza się o różnicę pomiędzy ceną nabycia (lub kosztem wytworzenia) odłączonej części peryferyjnej a przypadającą na nią, w okresie połączenia, sumą odpisów amortyzacyjnych. Wartość początkową zmniejsza się w miesiącu następnym po miesiącu, w którym nastąpiło odłączenie. W związku z tym odpisy amortyzacyjne będą dokonywane od wartości początkowej zestawu, obejmującego maszynę i jej część peryferyjną, pomniejszonej o wartość netto (czyli wartość początkową minus dotychczasowe umorzenie) części peryferyjnej.

W przypadku gdy odłączona część zostanie przyłączona do innego środka trwałego, w miesiącu połączenia zwiększa się wartość początkową tego środka (art. 16g ust. 17 updop), a naliczanie odpisów amortyzacyjnych rozpoczyna od następnego miesiąca.

Proszę prześledzić taką sytuację na poniższym przykładzie.

Przykład

W styczniu 2005 r. firma JUKOR kupiła maszynę o wartości początkowej 10.000 zł i w tym samym miesiącu przyjęła ją do użytkowania. W skład maszyny wchodziła część peryferyjna o wartości wynoszącej 3.000 zł. Amortyzację zespołu (maszyna i część peryferyjna) rozpoczęto w lutym 2005 r. metodą liniową, przy zastosowaniu stawki określonej w wykazie rocznych stawek amortyzacyjnych wynoszącej 10%. W listopadzie 2005 r. część peryferyjna została na stałe odłączona od maszyny.
Ustalenie wartości początkowej maszyny po odłączeniu części peryferyjnej:

• suma odpisów amortyzacyjnych dokonanych od lutego 2005 r. do listopada 2005 r. przypadających na część peryferyjną [(3.000 zł × 10%) : 12 mies.] × 10 mies. 250 zł
• różnica między ceną nabycia części peryferyjnej a przypadającą na nią sumą odpisów amortyzacyjnych (3.000 zł - 250 zł) 2.750 zł
• wartość początkowa maszyny ustalona po odłączeniu części peryferyjnej, od której dokonywane będą odpisy amortyzacyjne (10.000 zł - 2.750 zł) 7.250 zł

Ewidencja księgowa:

1. Wyksięgowanie wartości odłączonej części peryferyjnej:

a) zmniejszenie wartości początkowej maszyny, z którą ta część współpracowała
Ma konto „Środki trwałe" (analitycznie: Maszynanr 1) 3.000 zł

b) dotychczasowe umorzenie dotyczące maszyny nr 1
Wn konto „Odpisy umorzeniowe środków trwałych" 250 zł

c) część nieumorzona zwiększająca wartość środka trwałego, do którego ją przyłączono
Wn konto „Środki trwałe" (analitycznie: Maszyna nr 2) 2.750 zł


Podstawa prawna:
• art. 16g ust. 17, art. 16g ust. 16 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz 654 z późn. zm.).


„Poradnik Finansowo-Księgowy” podpowiada, jak zyskać 100% pewności, że właściwie interpretuje się przepisy, poprawnie rozlicza finanse firmy, bezbłędnie prowadzi ewidencję księgową.