Zgodnie z art. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, podatkową grupę kapitałową mogą tworzyć co najmniej dwie spółki spełniające poniższe warunki:

• są to spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcyjne, mające siedzibę na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej
• przeciętny kapitał zakładowy (akcyjny) przypadający na każdą z tych spółek jest nie niższy niż 1 mln zł
• jedna ze spółek zwana spółką dominującą (spółka matka) posiada bezpośredni 95% udział w kapitale zakładowym (akcyjnym)
• spółki zależne (spółki córki) nie posiadają udziałów w kapitale zakładowym innych spółek tworzących tę grupę
• w spółkach tworzących grupę kapitałową nie występują zaległości we wpłatach podatków stanowiących dochód budżetu państwa
• spółka dominująca i spółki zależne zawarły umowę o utworzeniu podatkowej grupy kapitałowej w formie aktu notarialnego na okres co najmniej 3 lat podatkowych i zarejestrowały ją w urzędzie skarbowym
• po utworzeniu grupy kapitałowej spółki ją tworzące nie mogą korzystać ze zwolnień od podatku dochodowego na podstawie odrębnych ustaw oraz nie mogą stosować praktyk przerzucania dochodu na innych podatników podatku dochodowego nie wchodzących w skład podatkowej grupy kapitałowej
• podatkowa grupa kapitałowa musi osiągać za każdy rok podatkowy co najmniej 3-proc. dochód w relacji do przychodów podatkowych

Mimo tego, że należy spełnić tak drastyczne warunki, spółkom opłaca się tworzyć podatkowe grupy kapitałowe. Dlaczego? – odpowiedź na to pytanie znajduje się w dalszej części artykułu.

Zgodnie z art. 7a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w podatkowych grupach kapitałowych przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest osiągnięty w roku podatkowym dochód stanowiący nadwyżkę sumy dochodów wszystkich spółek tworzących grupę nad sumą ich strat. Powyższe oznacza, iż dochód do opodatkowania w podatku dochodowym stanowi sumę dochodów pomniejszonych o straty wszystkich spółek wchodzących w skład podatkowej grupy kapitałowej. Dzięki temu, jeżeli któraś ze spółek osiągnie stratę podatkową, zostanie ona pokryta dochodami osiągniętymi przez pozostałe spółki, a co za tym idzie zmniejsza się zobowiązanie podatkowe. Jeżeli bowiem spółki te nie tworzyłyby podatkowej grupy kapitałowej, to ta która uzyskała stratę (zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy o CIT) mogłaby ją rozliczyć w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, pod warunkiem jednak, że wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie przekroczy 50 proc. kwoty tej straty. Spółki osiągające dochody natomiast miałyby wyższe zobowiązanie podatkowe. Dzięki podatkowej grupie kapitałowej, rozliczenie straty uzyskanej przez którąkolwiek ze spółek jest możliwe w jednym roku podatkowym poprzez pokrycie jej z dochodów uzyskanych przez inne spółki.

Art. 16 ust. 1 pkt 14 ustawy o CIT wskazuje z kolei, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów darowizn i ofiar wszelkiego rodzaju, z wyjątkiem dokonywanych między spółkami tworzącymi podatkową grupę kapitałową, a także wpłat na rzecz Polskiej Organizacji Turystycznej. Zatem darowizna przekazana przez jedną ze spółek wchodzących w skład podatkowej grupy kapitałowej na rzecz innej spółki w tej grupie jest dla „darczyńcy” kosztem uzyskania przychodu. Jednocześnie – zgodnie z art. 12 ust. 1 darowizna taka jest przychodem dla spółki jej otrzymującej. Wspólne rozliczanie dochodów powoduje jednak, iż przekazanie darowizny nie wpływa na wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych (jedna spółka wykazuje je bowiem jako koszt, a druga jako przychód w tej samej wysokości).