Zgodnie z art. 146 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług w okresie od dnia przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej do dnia 30 kwietnia 2008 r. stosuje się stawkę w wysokości 3 proc. w odniesieniu do czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, których przedmiotem są towary i usługi wymienione w załączniku nr 6 do ustawy, z wyłączeniem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i eksportu towarów. W załączniku tym znajdują się zarówno produkty rolne jak i usługi rolne.

Jeżeli zatem podatnik VAT dokonuje dostawy usług bądź produktów rolnych – powinien stosować stawkę podatku VAT w wysokości 3 proc. Dodać w tym miejscu należy, iż do podatników tych zalicza się nie tylko przedsiębiorców, ale także rolników, którzy rozliczają się z podatku od towarów i usług na zasadach ogólnych.

Wyjątkiem są natomiast tzw. rolnicy ryczałtowi. Tutaj ma bowiem zastosowanie specjalna stawka podatku VAT oraz specjalna procedura jego rozliczania.

Otóż zgodnie z art. 115 ustawy o VAT rolnikowi ryczałtowemu dokonującemu dostawy produktów rolnych dla podatnika VAT, przysługuje zryczałtowany zwrot podatku z tytułu nabywania niektórych środków produkcji dla rolnictwa opodatkowanych tym podatkiem. Kwota tego podatku jest wypłacana rolnikowi przez nabywcę produktów rolnych (a więc podatnika VAT), a stawka zryczałtowanego zwrotu podatku wynosi 5 proc. kwoty należnej z tytułu dostawy produktów rolnych pomniejszonej o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku.

Dodać w tym miejscu należy, iż na potwierdzenie powyższej transakcji nabywca wystawia dla rolnika ryczałtowego specjalną fakturę oznaczoną jako „Faktura VAT RR”. Oryginał tej faktury otrzymuje rolnik ryczałtowy, a kopię zostawia u siebie nabywca produktów rolnych. Faktura taka powinna zwierać co najmniej:

1. imię i nazwisko lub nazwę albo nazwę skróconą dostawcy i nabywcy oraz ich adresy;
2. numer identyfikacji podatkowej lub numer PESEL dostawcy i nabywcy;
3. numer dowodu osobistego dostawcy lub innego dokumentu stwierdzającego jego tożsamość, datę wydania tego dokumentu i nazwę organu, który wydał dokument, jeżeli rolnik ryczałtowy dokonujący dostawy produktów rolnych jest osobą fizyczną;
4. datę dokonania nabycia oraz datę wystawienia i numer kolejny faktury;
5. nazwy nabytych produktów rolnych;
6. jednostkę miary i ilość nabytych produktów rolnych oraz oznaczenie (opis) klasy lub jakości tych produktów;
7. cenę jednostkową nabytego produktu rolnego bez kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku;
8. wartość nabytych produktów rolnych bez kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku;
9. stawkę zryczałtowanego zwrotu podatku;
10. kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku od wartości nabytych produktów rolnych;
11. wartość nabytych produktów rolnych wraz z kwotą zryczałtowanego zwrotu podatku;
12. kwotę należności ogółem wraz z kwotą zryczałtowanego zwrotu podatku, wyrażoną cyfrowo i słownie;
13. czytelne podpisy osób uprawnionych do wystawienia i otrzymania faktury lub podpisy oraz imiona i nazwiska tych osób.
14. oświadczenie dostawcy produktów rolnych (rolnika ryczałtowego) o następującej treści: „Oświadczam, że jestem rolnikiem ryczałtowym zwolnionym od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług.”, przy czym w przypadku umów kontraktacji lub innych umów o podobnym charakterze oświadczenie to może być złożone tylko raz w okresie obowiązywania umowy. Należy je jednak sporządzić jako oddzielny dokument, który będzie zawierał elementy wymienione w punktach 1-3 oraz datę zawarcia i określenie przedmiotu umowy, datę sporządzenia tego dokumentu oraz czytelny podpis składającego oświadczenie. Umowę taką należy sporządzić w dwóch egzemplarzach, a oryginał zatrzymuje nabywca

Dodatkowo, aby nabywca mógł odliczyć 5-proc. podatek zapłacony rolnikowi, musi dokonać płatności powyższej faktury na konto bankowe rolnika w ciągu 14 dni od momentu zakupu (chyba że została zawarta umowa przedłużająca termin płatności). W opisie przelewu musi być zawarta data oraz numer faktury.

Reasumując zatem, jeżeli dostawy produktów rolnych bądź usług rolniczych dokonuje podatnik VAT – opodatkowuje je 3-proc. stawką podatku VAT. Jeżeli natomiast dostawa jest dokonywana przez rolnika ryczałtowego na rzecz podatnika VAT – stawka podatku wynosi 5-proc., na nabywcy ciąży obowiązek wystawienia specjalnej faktury oraz zapłaty za nią w ściśle określony sposób.

Do pobrania