Jakie wątpliwości wyjaśnił organ podatkowy?

W zapytaniu wyjaśniono, że podatniczka jest wdową zamieszkującą w Polsce, która pobiera świadczenia rentowe po mężu, które wypłaca Niemiecka Federalna Instytucja Ubezpieczeń Rentowych Deutsche Rentenversicherung. Poprzednio było ono wypłacane z Krajowego Zakładu Ubezpieczeń Landesversicherungsanstalten. Mąż podatniczki był górnikiem i otrzymywał rentę dożywotnio. Po jego śmierci wskutek pylicy wnioskodawczyni zaskarżyła instytucję wypłacającą rentę o dodatkowe odszkodowanie pyliczne, które zostało jej przyznane. Podatniczka wyjaśniła także, że nie osiąga żadnych dodatkowych dochodów z polskich instytucji. W związku z tym wystąpiła z zapytaniem, czy otrzymywane świadczenie podlega opodatkowaniu w Polsce. W przedmiotowej sprawie organ podatkowy zajął następujące stanowisko:

„(…) Zasadą polskiego prawa podatkowego wyrażoną w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, ze zm.) jest nieograniczony obowiązek podatkowy. Zasada powyższa oznacza, iż osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Zgodnie jednak z treścią art. 4a ww. ustawy przepis ten stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. Umowy mają na celu regulację sytuacji, w których może mieć miejsce podwójne opodatkowanie, przede wszystkim z tego powodu, że źródło przychodów położone jest w innym państwie, niż państwo rezydencji podatnika osiągającego przychody.

Art. 18 ust. 1 umowy międzynarodowej zawartej w dniu 14 maja 2003 r. między Rzeczypospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku (Dz. U. z 2005 r. Nr 12, poz. 90) stanowi, iż emerytury i podobne świadczenia lub renty, otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie z drugiego Umawiającego się Państwa, podlegają opodatkowaniu tylko w tym pierwszym Państwie. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 2 ww. umowy - bez względu na postanowienia ustępu 1 - płatności otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w jednym Umawiającym się Państwie z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych drugiego Umawiającego się Państwa, podlegają opodatkowaniu tylko w tym drugim państwie.

Ogólną zasadą jest więc opodatkowanie rent uzyskiwanych z Niemiec, przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce, w kraju miejsca zamieszkania tj. w Polsce. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy renta jest wypłacana z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych.