Jak wskazują przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podstawą opodatkowania w przypadku zasad ogólnych jest uzyskany dochód, czyli nadwyżka przychodu z danego źródła pomniejszonego o koszty jego uzyskania. Dochód ten przed opodatkowaniem jest pomniejszany o inne wartości (odliczenia) wymienione w ustawie. Wśród z nich znajdują się m.in. składki na ubezpieczenie społeczne podatnika.

Art. 26 ust. 1 ustawy o PIT wskazuje bowiem, że podstawę obliczenia podatku stanowi dochód po odliczeniu m.in. składek określonych w ustawie z dniach 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych zapłaconych w roku podatkowym bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika.

Z przepisu tego można zatem wywnioskować, że ustawodawca prawo do odliczenia składek ZUS uzależnia od daty ich poniesienia. Muszą one zostać zapłacone. Ustawodawca nie wspomina natomiast nic o okresie, którego składki te dotyczą. Tym samym uznać należy, iż nie ma on większego znaczenia w przypadku odliczania składek od uzyskanego dochodu. Podatnik może zatem odliczyć składki bieżące, zaległe, czy przyszłe.

Tym samym nasz podatnik zapłacone w grudniu 2007 r. składki na ubezpieczenie społeczne w całości może odliczyć od dochodu za rok 2007 (nawet te za styczeń 2008 r.), oczywiście pod warunkiem, że nie zaliczył ich do kosztów uzyskania przychodów.

Z kolei uregulowania w zakresie odliczania składki na ubezpieczenie zdrowotne znalazły się w art. 27b ustawy o PIT. Przede wszystkim należy podkreślić, iż składki te pomniejszają nie dochód, a obliczony podatek. Jak bowiem wskazuje ten przepis, obliczony podatek dochodowy w pierwszej kolejności ulega obniżeniu o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, o którym mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, opłaconej w roku podatkowym bezpośrednio przez podatnika zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Odliczyć nie można więcej niż 7,75 proc. podstawy wymiaru tej składki. Wysokość tych wydatków ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie.

Jak zatem łatwo zauważyć, warunki odliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne są takie same, jak w przypadku składek ZUS. Tym samym nasz podatnik odliczy od podatku składki zapłacone w grudniu 2007 r. w całości od podatku za rok 2007.