Korekty w przypadku likwidacji działalności gospodarczej.

W związku z nowym brzmieniem art. 91 ust. 4 uptu likwidacja działalności skutkuje obowiązkiem korekty odliczanego VAT. Dotyczy to nabytych towarów i usług objętych korektą okresową (5- lub 10-letnią), w przypadku gdy towary te podlegać będą opodatkowaniu na podstawie spisu z natury, do którego sporządzenia zobowiązuje art. 14 uptu. Korekty odliczonego VAT należy dokonać na takich samych zasadach, jak przy ich sprzedaży - czyli za cały okres, jaki pozostał do końca okresu korekty. Wprowadzone do tego przepisu uzupełnienie rozstrzyga dotychczasowe wątpliwości w zakresie, czy likwidacja działalności skutkuje obowiązkiem korekty odliczonego VAT, czy też nie.

Zmiany przeznaczenia środków trwałych o wartości przekraczającej 15.000 zł.

W wyniku dodania do art. 91 ust. 7a ustawodawca doprecyzował zasady dokonywania korekt w przypadku zmiany przeznaczenia towarów i usług (innych niż sprzedaż środków trwałych lub likwidacja prowadzonej działalności), o których mowa w art. 91 ust. 2 uptu, tj. środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych o wartości początkowej przekraczającej 15.000 zł. Dotyczy to sytuacji, gdy podatnik miał prawo do odliczenia całej kwoty VAT naliczonego od wykorzystywanych towarów i usług i dokonał takiego odliczenia (albo nie miał takiego prawa) - a następnie prawo to się zmieniło. Zgodnie z brzmieniem ust. 7a korekty dokonywać należy za poszczególne lata pozostałego okresu korekty, począwszy od deklaracji podatkowej za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku podatkowym, w którym nastąpiła ta zmiana. Roczna korekta dotyczyć powinna jednej piątej lub w przypadku nieruchomości - jednej dziesiątej podatku odliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu. Każda kolejna zmiana przeznaczenia także powoduje obowiązek korekty odliczonego VAT - o ile oczywiście następuje w okresie korekty, tj. 5 lub 10 lat od momentu wprowadzenia do użytkowania.

Należy zauważyć, że przedstawiona zasada ma również zastosowanie przy zmianie statusu z czynnego podatnika VAT na zwolnionego i odwrotnie, choć w literaturze można spotkać także pogląd odmienny.

Zmiany przeznaczenia innych towarów i usług (w tym środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych o wartości nie wyższej niż 15.000 zł).

Z kolei na podstawie dodanego do art. 91 nowego ust. 7b ustawodawca określił zasady korekty VAT naliczonego od nabytych towarów i usług innych niż środki trwałe i wartości niematerialne i prawne, o wartości początkowej przekraczającej wykorzystywane do działalności gospodarczej (wyposażenie i środki trwałe o wartości nieprzekraczającej 15.000 zł), w przypadku zmiany ich przeznaczenia. Zasadniczo korekty tej dokonywać należy jednorazowo w deklaracji podatkowej składanej za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku podatkowym, w którym zostały one oddane do użytkowania. W przypadku zakończenia działalności gospodarczej korekty dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za ostatni okres rozliczeniowy. Wynika z tego, że w stosunku do majątku zakupionego wcześniej (dla którego okresem korekty był jeden rok) - zmiana ich przeznaczenia po tym okresie (tak jak dotychczas) nie powoduje obowiązku korekty odliczonego przy ich nabyciu VAT.

Inaczej natomiast trzeba korygować odliczony VAT, w przypadku gdy zmiana prawa do obniżenia podatku należnego wynika z przeznaczenia przedmiotowych towarów i usług wyłącznie do czynności, w stosunku do których nie przysługuje prawo do odliczenia (np. zwolnionych od VAT), lub wyłącznie do czynności, w stosunku do których przysługuje takie prawo (opodatkowanych). W takiej sytuacji korekty odliczonego VAT dokonuje się nie w deklaracji składanej za pierwszy okres kolejnego roku podatkowego - ale w deklaracji składanej za ten okres rozliczeniowy, w którym dokonano zmiany ich przeznaczenia (art. 91 ust. 7c w związku z ust. 7b).
Pamiętać należy, iż korekty nie trzeba dokonywać wówczas, gdy od końca okresu rozliczeniowego, w którym nabyte towary i usługi wydane zostały do użytkowania, upłynęło 12 miesięcy.

Zmiany prawa do odliczenia VAT od towarów handlowych, surowców i materiałów.

Z kolei w wyniku dodanego do art. 91 nowego ust. 7d w przypadku zmiany prawa do odliczenia VAT od towarów handlowych lub surowców i materiałów, nabytych z zamiarem wykorzystania ich do czynności z pełnym prawem do odliczenia lub do czynności, w stosunku do których prawo to nie przysługiwało i niewykorzystanych zgodnie z takim zamiarem do dnia tej zmiany - korekty VAT naliczonego dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za te okresy rozliczeniowe, w których zmiana ta nastąpiła.


Poradnik „VAT w praktyce” to serwis informacyjny, w którym zawsze znajdziesz aktualne informacje, porady.