Rozpatrzmy następującą sytuację: Podatnik zakupił w listopadzie 2008 r. używany samochód osobowy w systemie VAT marża, który uznał za środek trwały, wprowadził do ewidencji i wykorzystywał na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. W lipcu 2009 r. postanowił go sprzedać. Czy do tej sprzedaży powinien zastosować system VAT marża?

Zasady stosowania tej szczególnej procedury został określone w art. 120 ustawy o podatku od towarów i usług. Przepis ten wskazuje m.in. iż w przypadku podatnika wykonującego czynności polegające na dostawie towarów używanych (rozumianych jako ruchome dobra materialne nadające się do dalszego użytku w ich aktualnym stanie lub po naprawie), dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków nabytych uprzednio przez tego podatnika dla celów prowadzonej działalności lub importowanych w celu odprzedaży, podstawą opodatkowania podatkiem jest marża stanowiąca różnicę między całkowitą kwotą, którą ma zapłacić nabywca towaru, a kwotą nabycia, pomniejszona o kwotę podatku.

W naszym przykładzie samochód ten został zakupiony nie jako towar handlowy, a z przeznaczeniem na własne potrzeby firmy. Stał się środkiem trwałym tego przedsiębiorstwa i był w nim używany. Zgodnie zatem z powyższym przepisem, późniejsza sprzedaż tego samochodu nie może być dokonana w systemie marży.

Jak w takim przypadku rozliczyć sprzedaż?

Przedsiębiorca wykorzystywał ten samochód przez okres dłuży niż pół roku. Przy jego sprzedaży powinien zatem zastosować zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Przypomnijmy, zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku dostawę towarów używanych, pod warunkiem że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W naszym przypadku taka sytuacja wystąpiła, gdyż faktura VAT marża nie wyodrębnia kwoty podatku, którą można byłoby odliczyć.

Przez towary używane w myśl tego przepisu rozumie się natomiast ruchomości, których okres używania przez podatnika dokonującego ich dostawy wyniósł co najmniej pół roku po nabyciu prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel. Ten warunek zatem też został spełniony.

A jak powinien postąpić nasz podatnik w sytuacji, gdyby nie wykorzystywał tego samochodu przez pół roku?

Wtedy opisane wyżej zwolnienie nie miałoby zastosowania, i sprzedaż tego środka trwałego należałoby opodatkować na zasadach ogólnych wg stawki 22%.