Rozpatrzmy następującą sytuację: Wypadkowi uległ samochód należący do firmy, który nie był objęty dobrowolnym ubezpieczeniem AC. Postanowiono go wyremontować. Czy wydatki z tym związane stanowią koszty uzyskania przychodów? Jak potraktować otrzymaną kwotę ubezpieczenia z polisy sprawcy tego wypadku? A co z podatkiem VAT od wydatków na remont?

Gdy nie ma AC, remont nie jest kosztem …

Jak wskazuje art. 23 ust. 1 pkt 48 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej updof), nie uważa się za koszty uzyskania przychodów strat powstałych w wyniku utraty lub likwidacji samochodów oraz kosztów ich remontów powypadkowych, jeżeli samochody nie były objęte ubezpieczeniem dobrowolnym. Co za tym idzie, jeżeli wypadkowi ulegnie samochód nieobjęty dobrowolnym ubezpieczeniem AC, wydatki na jego remont bezwzględnie nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Nie jest tutaj istotne, kto ten wypadek spowodował.

… a odszkodowanie przychodem

Z kolei w art. 14 ust. 3 pkt 3a updof ustawodawca wskazał, iż do przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej nie zalicza się m.in. zwróconych wydatków nie zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

W naszym przypadku wydatki na remont nie stanowiły kosztów podatkowych na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 48 updof. Co za tym idzie, otrzymane z tego tytułu odszkodowanie (wypłacone z polisy sprawcy wypadku) nie będzie przychodem podatkowym, ale tylko do wysokości poniesionych wydatków. Jeżeli będzie ono wyższe, to nadwyżka ponad te wydatki będzie stanowić przychód w dacie otrzymania tego odszkodowania.

Jak zatem wynika z przytoczonych przepisów, opłacenie dobrowolnego ubezpieczenia (AC) ma istotne skutki podatkowe w przypadku wypadku samochodowego. Przy jego braku bowiem z jednej strony wydatki na remont nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodów, z drugiej natomiast wypłacone ubezpieczenie (do wysokości poniesionych wydatków) nie jest przychodem.

VAT na zasadach ogólnych

Zgoła inaczej jest w podatku VAT. Tutaj opłacenie ubezpieczenia AC nie wpływa na to, czy podatnik może odliczyć podatek VAT z faktur dokumentujących poniesione wydatki na remont powypadkowy samochodu firmowego. Odliczenie przysługuje na zasadach ogólnych. Jeżeli zatem samochód ten jest wykorzystywany do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, podatnik ma prawo odliczyć podatek naliczony z faktur za remont w całości.

Przypomnijmy w tym miejscu, iż przepisy ustawy o VAT nie zawsze na takie postępowanie pozwalały. Do końca listopad 2008 r. art. 88 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy warunkował bowiem prawo do odliczenia podatku naliczonego od możliwości zaliczenia samego wydatku do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Co za tym idzie, w tamtym stanie prawnym w naszym przypadku podatnik nie mógłby odliczyć podatku naliczonego, gdyż wydatki związane z naprawą powypadkową samochodu nieobjętego dobrowolnym ubezpieczeniem AC nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.