Podniesiony problem dotyczył umowy o dzieło zawartej między podatnikiem a instytutem w zakresie osobistego wykonania usługi badawczej. Umowa stanowiła, że każda wykonywana przez podatnika opinia była sporządzana na podstawie indywidualnego zlecenia wykonania, a podatnik wyraził zgodę, by treść i rezultat jego opinii mogły być wykorzystywane w sposób nieograniczony przez zamawiającego. Tym samym z chwilą ich dostarczenia zamawiającemu, stawały się one jego własnością.

Interpretacja przepisów miała na celu rozstrzygnięcie zagadnienia, czy w ramach zawartej umowy świadczone czynności korzystały z wyłączenia od opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Izba Skarbowa wskazała, że na podstawie art.5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz.535 z późn. zm., dalej „ustawa o VAT”), odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju czy odpłatna dostawa towarów, podlega opodatkowaniu od towarów i usług.

W odpowiedzi Izby znalazło się uzasadnienie, że podatek VAT obejmuje osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, czy osoby fizyczne, które bez względu na cel lub rezultat, samodzielnie wykonują działalność gospodarczą, która to działalność obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców oraz usługodawców. Do ww. działalności zaliczyć należy również rolników i podmioty, które pozyskują zasoby naturalne; wolne zawody, również wtedy, gdy czynność została wykonana jednorazowo, ale okoliczności wskazywały na zamiar wykonywania jej w sposób częstotliwy. Wykorzystywanie towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły, z przeznaczeniem na cele zarobkowe, również traktować należy jako działalność gospodarczą.

Zdaniem Izby Skarbowej, nie można uznać działalności gospodarczej za wykonywaną samodzielnie, jeżeli dotyczy czynności, z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt. 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2008 r. , nr 97, poz. 623”), jeżeli osoby wykonujące dane czynności, związane są ze zlecającym więzami tworzącymi stosunek prawny co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego za wykonanie tych czynności wobec osób trzecich. W związku z tym, zakwalifikowanie strony za podatnika VAT jest uzależnione od spełnienia ustawowych kryteriów zawartych w art.15 ust.3 pkt 3 ustawy o VAT.

Na tej podstawie należy stwierdzić, że podatnik, który na podstawie umowy o dzieło, działa w imieniu i na rachunek zleceniodawcy, który tym samym przejmuje odpowiedzialność za wykonane działania podatnika, nie wykonuje samodzielnie działalności gospodarczej w rozumieniu art.15 ust.3 pkt 3 ustawy o VAT i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że nie powstaje obowiązek opodatkowania świadczonych usług podatkiem od towarów i usług, jeśli sam podatnik nie ponosi odpowiedzialności wobec osób trzecich za wykonaną usługę.

Tytułem konkluzji, przesłanka podległości podatnika wobec zleceniodawcy, a tym samym brak samodzielnie wykonywanej działalności gospodarczej przez podatnika, jest podstawą do uznania braku obowiązku obciążenia danych czynności podatkiem VAT.