Ustawa o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym do końca 2009 r. wskazywała, iż wysokość limitu obrotu uprawniającego do skorzystania ze zwolnienia podmiotowego wynosi 50 000 zł (art. 113 ust. 1). Z kolei art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 215, poz. 1666) wskazuje, iż od dnia 01 stycznia 2010 r. kwota limitu obrotu, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, uprawniająca do skorzystania ze zwolnienia podmiotowego wynosi 100 000 zł. Co za tym idzie, w bieżącym roku limit ten został podwojony w stosunku do roku ubiegłego.

Przepisy przejściowe tej nowelizacji pozwalają ponadto na skorzystanie w 2010 r. ze zwolnienia podmiotowego tym podatnikom, którzy w 2009 r. przekroczyli limit na ten rok przewidziany lecz nie przekroczyli limitu nowego, przewidzianego na rok 2010.

Prawo do zwolnienia w 2010 roku będą mieć zatem ci podatnicy, którzy stali się czynnymi podatnikami VAT w roku 2009 z uwagi na przekroczenie obrotu w wysokości 50 000 zł w sytuacji, gdy obrót ten nie był wyższy niż 100 000 zł.

Także podatnicy rozpoczynający w 2009 r. wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, u których łączna wartość sprzedaży, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej, przekroczyła 50.000 zł i nie przekroczyła 100.000 zł, mogą skorzystać ze zwolnienia podmiotowego w roku 2010.

Konieczne zawiadomienie
Aby jednak ze zwolnienia można było ponownie skorzystać, należy o tym powiadomić pisemnie właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Na wykonanie tej czynności ustawodawca dał czas podatnikom do dnia 15 stycznia 2010 r. (art. 2 ust. 2 noweli).

Warto tutaj wspomnieć, iż pomimo tego, że zawiadomienie o skorzystaniu z omawianego zwolnienia należy złożyć do połowy stycznia, ma ono zastosowanie od początku roku (tj. od 01 stycznia). Podany wyżej termin jedynie wskazuje ostateczną datę poinformowania organu podatkowego o skorzystaniu ze zwolnienia podmiotowego. Co za tym idzie, podatnik chcący ponownie skorzystać ze zwolnienia na określonych wyżej zasadach nie opodatkowuje swojej sprzedaży już od 1 stycznia 2010 r. a nie dopiero od daty złożenia zawiadomienia do naczelnika urzędu skarbowego.

Uwaga:
Przekroczenie w 2009 roku obowiązującego wtedy limitu zawsze powodowało obowiązek rozliczania podatku od towarów i usług do końca danego roku, nawet jeśli podatnik jest pewny, że nie przekroczy do końca tego roku limitu przewidzianego na rok 2010. Z „nowego” limitu obrotu uprawniającego do zwolnienia podmiotowego można bowiem skorzystać dopiero od początku 2010 r.

Przykład
Pan Piotr (korzystający ze zwolnienia podmiotowego) przekroczył obrót ze sprzedaży w wysokości 50 tys. zł 15 października 2009 r. Jego łączna sprzedaż netto w 2009 r. wyniosła 94 000 zł. Od dnia 15 października 2009 r. Pan Piotr musiał się zarejestrować jako czynny podatnik VAT i opodatkowywać tym podatkiem sprzedawane przez siebie towary i usługi. Jednakże z uwagi na fakt, iż sprzedaż ta w roku 2009 nie przekroczyła 100 000 zł, z dniem 01 stycznia 2010 r. ma on prawo do ponownego skorzystania ze zwolnienia. Z prawa tego postanowił skorzystać. Stosowne zawiadomienie złoży w urzędzie skarbowym 8 stycznia 2010 r. Pierwsza sprzedaż w roku 2010 miała miejsce 04 stycznia. Z uwagi na ponowne skorzystanie ze zwolnienia, sprzedaż ta nie będzie opodatkowana podatkiem VAT.

Ważne
Do omawianego wyżej zwolnienia nie ma zastosowania art. 113 ust. 11 ustawy o VAT stanowiący, że podatnik który utraci prawo do zwolnienia, np. w związku z przekroczeniem określonego pułapu wartości sprzedaży opodatkowanej, może ponownie korzystać ze zwolnienia dopiero po upływie roku.

Zwolnień podmiotowych (analogicznie jak w latach ubiegłych) nie stosuje się do importu towarów i usług, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca, oraz podatników (art. 113 ust. 13 ustawy o VAT):

1. dokonujących dostaw:
   • wyrobów z metali szlachetnych lub z udziałem tych metali,
   • towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, z wyjątkiem energii elektrycznej i wyrobów tytoniowych w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym,
   • nowych środków transportu,
   • terenów budowlanych oraz przeznaczonych pod zabudowę;
2. świadczących usługi:
   • prawnicze,
   • w zakresie doradztwa,
   • jubilerskie,
3. niemających siedziby lub miejsca zamieszkania na terytorium kraju.

Powyższe dotyczy wszystkich podatników.

Dodajmy w tym miejscu, iż w roku 2011 limit zwolnienia podmiotowego wzrośnie do 150 000 zł. Powyższe reguły będzie się stosować odpowiednio (czyli ze zwolnienia będą mogli skorzystać także ci podatnicy, których obrót w 2010 r. będzie wyższy niż 100 000 zł – w związku z czym staną się oni w tym roku czynnymi podatnikami VAT – lecz nie przekroczy 150 000zł).