Ulga prorodzinna została określona w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej updof) który to mówi, że podatnik może odliczyć od podatku dochodowego obliczonego wg skali podatkowej pewną kwotę na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:

1. wykonywał władzę rodzicielską,
2. pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało,
3. sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

Ulgę tę odlicza się od podatku pomniejszonego o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne. W pierwszej kolejności należy zatem odliczyć te składki a następnie przysługującą ulgę na dzieci. Przysługuje ona co do zasady na każde dziecko odrębnie w pełnej wysokości.

Wskazany wyżej przepis mówi, iż ulga ta może być odliczona jedynie od dochodów opodatkowanych na zasadach ogólnych. Nie przysługuje ona zatem podatnikom płacącym podatek liniowy czy ryczałt. Jednakże jeżeli obok takich przychodów uzyskują także te, które opodatkowane są wg skali podatkowej, to w stosunku do nich jak najbardziej z ulgi można skorzystać.

Ustalenie wysokości przysługującego odliczenia

Jak stanowi art. 27f ust. 2 updof, odliczeniu podlega kwota stanowiąca 1/6 kwoty zmniejszającej podatek w pierwszym przedziale skali podatkowej na dany rok, za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opieką nad dzieckiem.

Kwota zmniejszająca podatek w pierwszym przedziale skali podatkowej na rok 2009 wynosi 556,02 zł. Roczny limit odliczenia na każde dziecko wynosi zatem: 1/6 x 556,02 x 12 = 1 112,04. Kwota odliczenia miesięcznego to z kolei: 1/6 x 556,02 = 92,67

Skąd rozbicie miesięczne?
Nie zawsze będzie można skorzystać z pełnej wartości ulgi. Odliczenie to bowiem nie przysługuje poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:

1. na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych,
2. wstąpiło w związek małżeński

Ulgę tę niekiedy trzeba rozbić także na dni. Otóż w przypadku gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana jest władza, pełniona funkcja lub sprawowana opieka, o których mowa wyżej, każdemu z podatników przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 kwoty miesięcznej za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem. Co za tym idzie, przy przekazaniu dziecka zarówno przekazujący jak i otrzymujący dziecko pod opiekę korzystają z ulgi proporcjonalnie do okresu sprawowania opieki czy funkcji w danym miesiącu. Dzienna kwota odliczenia wynosi 3,089 zł.