Przepisy w zakresie uproszczonej formy wpłacania zaliczek zostały zawarte w art. 44 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej updof). Pozwalają one na opłacanie zaliczek w stałej wysokości na podstawie danych historycznych z lat poprzednich.

Istotą uproszczonych zaliczek na podatek dochodowy jest ustalanie ich na podstawie dochodu wynikającego z zeznania rocznego złożonego co do zasady w poprzednim roku podatkowym. Mówi o tym art. 44 ust. 6b updof: Podatnicy mogą wpłacać zaliczki miesięczne w danym roku podatkowym w uproszczonej formie w wysokości 1/12 podatku należnego wykazanego w zeznaniu złożonym w roku poprzedzającym dany rok podatkowy. Jeżeli jednak w tym zeznaniu podatnicy nie wykazali podatku należnego, mogą wpłacać zaliczki miesięczne w wysokości 1/12 podatku należnego wynikającego z zeznania złożonego w roku poprzedzającym dany rok podatkowy o dwa lata.

Co za tym idzie, w przypadku uproszczonej formy wpłacania zaliczek za rok 2010, co do zasady należy brać pod uwagę dochód wykazany w zeznaniu za rok 2008, to bowiem zostało złożone w roku 2009 (czyli w roku poprzedzającym dany rok podatkowy). Jeżeli jednak w zeznaniu tym nie został wykazany podatek należny, zaliczki w formie uproszczonej można wpłacać na podstawie dochodu wynikającego z zeznania za rok 2007. Gdyby jednak w żadnym z tych dwóch lat podatek należny nie został wykazany, nie są możliwe wpłaty zaliczek w uproszczonej formie.

Z powyższego wynika zatem, iż podatnicy mogą skorzystać z pewnego „nieoprocentowanego kredytu” zaciągniętego nigdzie indziej, jak w budżecie państwa, który będzie tym wyższy, im większa będzie różnica pomiędzy dochodami uzyskanymi w roku 2008 (względnie 2007) i 2010. Skorygowanie uproszczonych zaliczek nastąpi dopiero w zeznaniu rocznym, czyli do 30 kwietnia 2011 roku.

Prawo do takiego sposobu ustalania zaliczek mają zarówno przedsiębiorcy rozliczający się na zasadach ogólnych wg skali podatkowej jak i opłacający podatek liniowy. Warunkiem jest tu jednak prowadzenie firmy przez co najmniej 2 lata (mówi o tym art. 44 ust. 6e updof: Przepisy w zakresie uproszczonego sposobu wpłacania zaliczek nie mają zastosowania do podatników, którzy po raz pierwszy podjęli działalność w roku podatkowym albo w roku poprzedzającym rok podatkowy) i wykazanie w latach wcześniejszych podatku należnego.

A co zrobić, aby z tej preferencji skorzystać? Nic innego, jak powiadomić w formie pisemnej o powyższym do dnia 20 lutego danego roku podatkowego, w którym po raz pierwszy wybrano uproszczoną formę wpłacania zaliczek, naczelnika urzędu skarbowego. Ponieważ w roku 2010 dzień 20 lutego przypadał w sobotę, termin ten przesunął się na poniedziałek – 22 lutego 2010 r.

Na zakończenie dodajmy, iż powyższe zawiadomienie dotyczy także lat następnych, chyba że podatnik, w terminie do dnia 20 lutego roku podatkowego, zawiadomi w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z uproszczonej formy wpłacania zaliczek.