Ulga na złe długi a faktury VAT z 2007 r.

Rozpatrzmy następującą sytuację: Na początku stycznia 2010 r. podatnik otrzymał potwierdzenie otrzymania przez dłużnika wysłanego przez siebie zawiadomienia informującego o zamiarze skorzystania z ulgi na złe długi. Wierzytelność dotyczyła 2007 r. Czy podatnik ten może dokonać korekty podatku należnego w deklaracji VAT? Czy sytuacja wyglądałaby inaczej, gdyby potwierdzenie takie podatnik otrzymał nie w styczniu, a w grudniu 2009 r.?

Przepisy regulujące kwestię stosowania ulgi na złe długi znalazły się w art. 89a i 89b ustawy o podatku od towarów i usług mówią one, iż podatnik może skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona. Nieściągalność wierzytelności uważa się za uprawdopodobnioną w przypadku, gdy wierzytelność nie została uregulowana w ciągu 180 dni od upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze.

Powyższe ma zastosowanie jednak pod warunkiem spełnienia kilku dodatkowych warunków. Jeden z nich (art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT) mówi, że od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie mogą upłynąć więcej, niż 2 lata licząc od końca roku, w którym została ona wystawiona.

Kolejnym warunkiem jest zawiadomienie dłużnika, przez wierzyciela, o zamiarze skorygowania podatku należnego w ramach tej ulgi. Odliczenie przysługuje, o ile dłużnik w ciągu 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia nie ureguluje należności w jakiejkolwiek formie (art. 89 ust. 2 pkt 6 ustawy).

Korekta podatku należnego może nastąpić w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym upłynął wskazany wyżej 14-dniowy termin, nie wcześniej jednak niż w rozliczeniu za okres, w którym wierzyciel uzyskał potwierdzenie odbioru przez dłużnika zawiadomienia, o którym mowa wyżej. Warunkiem dokonania korekty jest uzyskanie przez wierzyciela potwierdzenia odbioru przez dłużnika tego zawiadomienia. Mówi o tym art. 89 ust. 3 ustawy o VAT.

W naszym przykładzie trudno określić, kiedy dokładnie upłynął wskazany wyżej 14-dniowy termin – nie podano bowiem daty doręczenia zawiadomienia dłużnikowi. Mimo to jednak prawo do skorzystania z ulgi na złe długi nasz podatnik nabyłby dopiero 2010 r. W styczniu 2010 r. otrzymał on bowiem potwierdzenie odbioru zawiadomienia przez dłużnika.

Niestety w takiej sytuacji z ulgi na złe długi nie będzie mógł skorzystać. Dlaczego?

Jak już wskazano wyżej, aby skorzystać z ulgi, od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie mogą upłynąć więcej, niż 2 lata licząc od końca roku, w którym faktura ta została wystawiona. Co za tym idzie, wierzytelności wynikające z faktur za rok 2007 mogły być korygowane jedynie do końca 2009 r. W tym okresie nasz podatnik z ulgi skorzystać nie mógł, ponieważ nie spełnił innego wymaganego warunku (posiadanie potwierdzenia odbioru zawiadomienia przez dłużnika). Ten został spełniony dopiero w roku 2010, niestety z uwagi na to, że w tym roku nie jest spełniony kolejny warunek (termin 2 lat), w stosunku do wierzytelności udokumentowanej fakturą z roku 2007 prawo do ulgi już mu nie przysługuje.

Zdaniem autora inaczej byłoby w sytuacji, gdyby potwierdzenie takie podatnik otrzymał w grudniu 2009 r. i w tym też miesiącu upłynąłby 14-dniowy termin do uregulowania wierzytelności przez dłużnika. Tutaj bowiem nabywa on prawo do skorzystania z ulgi w grudniu 2009 r., czyli w wymaganym terminie. Co prawda deklarację za ten miesiąc należy złożyć do 25 stycznia 2010 r., jednakże przepisy regulujące ulgę na złe długi mówią o rozliczeniu za okres, w którym skorzystanie z odliczenia przysługuje, a nie o terminie złożenia tego rozliczenia. Tym samym należałoby przyjąć, iż grudzień 2009 jest ostatnim miesiącem, w którym można skorzystać z ulgi na złe długi w stosunku do wierzytelności udokumentowanych fakturami VAT z roku 2007.