Podatnikami podatku od towarów i usług są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na jej cel lub rezultat. Działalność gospodarcza obejmuje natomiast wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Tak stanowi art. 15 ustawy o VAT.

Co za tym idzie, działalność rolnicza stanowi działalność gospodarczą w myśl przepisów VAT-towskich, która może korzystać ze zwolnienia w tym podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy. Jeżeli jednak rolnik zdecyduje się na rozliczanie podatku VAT, ciążą na nim wszelkie obowiązki oraz przysługują wszelkie przywileje w ustawie o podatku od towarów i usług zawarte.

Jednym z takich przywilejów jest właśnie ubieganie się o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunek bankowy. Stanowi o tym art. 87 ust. 1 ustawy o VAT: W przypadku gdy kwota podatku naliczonego jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Zwrot różnicy podatku na rachunek bankowy następuje co do zasady w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika (art. 87 ust. 2 ustawy o VAT).

Jednakże na wniosek podatnika, złożony wraz z deklaracją podatkową, urząd skarbowy jest obowiązany zwrócić różnicę podatku w terminie 25 dni, licząc od dnia złożenia rozliczenia, w przypadku gdy kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji podatkowej, wynikają z:

1. faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone, z uwzględnieniem art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej,
2. dokumentów celnych, deklaracji importowej oraz decyzji, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3 oraz art. 34, i zostały przez podatnika zapłacone,
3. importu towarów rozliczanego zgodnie z art. 33a, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, importu usług lub dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca, jeżeli w deklaracji podatkowej została wykazana kwota podatku należnego od tych transakcji

Tutaj ustawodawca zostawił sobie pewną furtkę, zgodnie z którą jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika. Jednakże i w takiej sytuacji urząd skarbowy dokona zwrotu w terminie 25 dni, gdy podatnik złoży stosowny wniosek wraz z zabezpieczeniem majątkowym w wysokości odpowiadającej kwocie żądanego zwrotu.