Art. 9a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej updof) mówi, że dochody osiągnięte ze źródła, jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza, są opodatkowane na zasadach ogólnych wg skali podatkowej, chyba że w określonym terminie podatnik złoży właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego oświadczenie o wyborze innej formy opodatkowania.

Jedną z takich form jest właśnie podatek liniowy. Aby z tego przywileju skorzystać, muszą w terminie do dnia 20 stycznia danego roku podatkowego złożyć właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego pisemne oświadczenie o wyborze tego sposobu opodatkowania. W przypadku podatników rozpoczynających prowadzenie działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego, oświadczenie takie należy złożyć do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia tej działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu (art. 9a ust. 2 updof).

Raz wybrana forma opodatkowania podatkiem liniowym dotyczy lat następnych, chyba że podatnik, w terminie do dnia 20 stycznia roku podatkowego, zawiadomi w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania lub złoży w tym terminie pisemny wniosek lub oświadczenie o zastosowanie form podatkiem zryczałtowanym (art. 9a ust. 4 updof).

W zasadzie każdy może skorzystać z opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej podatkiem liniowym. Ustawodawca przewidział tutaj tylko jeden wyjątek zawarty w art. 9a ust. 3 updof. Jak już wskazano wyżej, w bieżącym roku wyjątek ten został złagodzony (nowelizacja obowiązuje od 20 maja 2010 r.).

Zgodnie z obecnym brzmieniem wskazanego wyżej przepisu, jeżeli podatnik, który wybrał sposób opodatkowania podatkiem liniowym, uzyska z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie lub z tytułu prawa do udziału w zysku spółki niemającej osobowości prawnej przychody ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, odpowiadających czynnościom, które podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników wykonywał lub wykonuje w roku podatkowym w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy, traci w tym roku prawo do tej formy opodatkowania i jest obowiązany do wpłacenia zaliczek od dochodu osiągniętego od początku roku, obliczonych przy zastosowaniu skali podatkowej oraz odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu tych zaliczek.

W stanie prawnym obowiązującym do 19 maja 2010 r. powyższe ograniczenie było rozszerzone także na poprzedni rok podatkowy.

W związku z powyższym, jeżeli obecnie dany podatnik postanowi otworzyć działalność gospodarczą i będzie świadczył usługi na rzecz byłego pracodawcy i to nawet w zakresie, w jakim w 2009 roku wykonywał je wcześniej w ramach stosunku pracy, obecnie może skorzystać z opodatkowania przychodów z tej działalności podatkiem liniowym. Gdyby przepis art. 9a ust. 3 updof nie został znowelizowany, tą formę opodatkowania podatnik mógłby wybrać dopiero od 2011 roku.

Mimo zmniejszenia zakresu ograniczenia należy jednak pamiętać o tym, że nadal ono jest. W związku z tym, jeżeli podatnik zwolnił się z pracy w lipcu 2010 r., od sierpnia 2010 r. otworzył działalność gospodarczą i świadczy usługi na rzecz byłego pracodawcy w tym samym zakresie jak w ramach stosunku pracy przed zwolnieniem, z opodatkowania podatkiem liniowym będzie mógł skorzystać dopiero w roku 2011.