Rozpatrzmy następującą sytuację: Podatnik prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu towarów. Gro zleceń otrzymuje od kontrahentów unijnych. Transport taki odbywa się w różnych krajach UE. Na każde zlecenie transportowe wykupuje polisę ubezpieczeniową od firmy znajdującej się w kraju, w którym transport ma miejsce. Czy z tego tytułu powinien wykazać import usług?

Zgodnie z obowiązującym od początku 2010 r. art. 28b ustawy o podatku od towarów i usług, w przypadku usług świadczonych na rzecz podatników, miejscem ich świadczenia (opodatkowania) jest miejsce, gdzie usługobiorca posiada siedzibę, stałe miejsce zamieszkania czy też stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej (gdy usługa jest świadczona dla tego stałego miejsca prowadzenia działalności).

Usługi ubezpieczeniowe podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Jednakże, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 1 zwalnia się z tego podatku usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy o VAT. Tutaj w poz. 3 znalazły się usługi pośrednictwa finansowego (PKWiU Sekcja J ex 65-67) z pewnymi wyłączeniami, w tym m.in. w zakresie usług doradztwa ubezpieczeniowego oraz wyceny dla towarzystw ubezpieczeniowych.

Usługi ubezpieczeniowe są z kolei sklasyfikowane w PKWiU w dziale 66 -Usługi ubezpieczeniowe oraz funduszów emerytalno-rentowych, bez gwarantowanej prawnie opieki społecznej. W naszym przypadku są to usługi sklasyfikowane pod numerem 66.03.10-00.30 - Usługi ubezpieczeń transportu i frachtu. Wskazane w poprzednim akapicie wyłączenia do naszego przykładu nie mają zastosowania. Co za tym idzie, w Polsce ubezpieczenia takie są zwolnione z podatku od towarów i usług.

Nie mniej jednak do tego typu usług mają zastosowanie reguły w zakresie miejsca ich opodatkowania wskazane w art. 28b ustawy o VAT. Co za tym idzie polski podatnik z tytułu nabytej usługi ubezpieczenia transportu od zagranicznego kontrahenta powinien od niej wykazać import usług.

Na powyższe należy zatem wystawić fakturę wewnętrzną, przy czym na fakturze takiej nie znajdzie się podatek należny, jako że usługi te korzystają ze zwolnienia. W fakturze tej powinna się jednak znaleźć podstawa prawna zastosowanego zwolnienia, czyli art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku VAT.

Powyższe należy wykazać także w deklaracji VAT. W deklaracji tej bowiem wykazuje się import usług bez względu na wysokość stawki tego podatku mającej zastosowanie do danej usługi (w tym także usługi podlegające zwolnieniu z podatku od towarów i usług).