Rozpatrzmy następującą sytuację: Przedsiębiorca użytkuje na podstawie umowy leasingu osobowego samochód osobowy. Z faktur dokumentujących poszczególne raty odlicza 60% podatku naliczonego, nie więcej niż 6 000 zł. W listopadzie nastąpi wykup tego pojazdu za cenę netto 5 000 zł. Samochód ten zostanie wprowadzony do ewidencji środków trwałych. W przyszłym roku przedsiębiorca zamierza go sprzedać. Sprzedaż w którym momencie będzie dla niego najkorzystniejsza z punktu widzenia podatku VAT?

Przede wszystkim należy pamiętać o tym, że od zakupu tego pojazdu przedsiębiorcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT w wysokości 60% tego podatku wykazanej na fakturze zakupowej. Z uwagi na to, że jest to samochód osobowy, konieczne jest tutaj zastosowanie ograniczenia wynikającego z art. 86 ust. 3 ustawy o VAT.

Z kolei w przypadku sprzedaży tego pojazdu, w zależności od tego, kiedy to wystąpi, przedsiębiorca od tej transakcji będzie zobowiązany zapłacić podatek VAT, płacić go nie będzie musiał lecz będzie musiał skorygować podatek naliczony bądź też sprzedaż taka będzie z podatku VAT zwolniona przy czym nie wystąpi obowiązek korekty podatku naliczonego.

Aby dokładnie określić, z którym sposobem rozliczenia podatku od takiej sprzedaży mamy do czynienia, konieczne jest zapoznanie się z §12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie VAT oraz art. 97 ust. 7c ustawy o VAT, a także przepisami, na które wcześniej wymienione się powołują.

Pierwszy z przytoczonych przepisów mówi, że zwalnia się z podatku VAT dostawę samochodów osobowych i innych pojazdów samochodowych, przez podatników, którym przy ich nabyciu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 3 ustawy, jeżeli te samochody i pojazdy są towarami używanymi w rozumieniu art. 43 ust. 2 ustawy (tj. w sytuacji gdy były one używane przez podatnika dokonującego ich sprzedaży przez okres co najmniej pół roku po nabyciu prawa do rozporządzania nimi jak właściciel).

Drugi ze wskazanych przepisów stanowi z kolei, że w przypadku zmiany przeznaczenia środków trwałych, których wartość początkowa nie przekraczała 15.000 zł, ze związanego z wykonywaniem czynności opodatkowanych na związane z wykonywaniem czynności zwolnionych z VAT, podatnik jest zobowiązany do dokonania korekty odliczonego podatku, jeśli od końca okresu rozliczeniowego, w którym wydano towary lub usługi do użytkowania nie upłynęło 12 miesięcy.

Z przytoczonych przepisów wynika zatem że:

• w przypadku sprzedaży samochodu przed upływem 6 miesięcy od jego nabycia przedsiębiorca będzie zobowiązany do naliczenia od tej transakcji podatku VAT
• w przypadku sprzedaży samochodu po upływie 6 miesięcy od jego nabycia ale przed upływem miesięcy dwunastu sprzedaż taka będzie zwolniona z podatku VAT lecz na przedsiębiorcy będzie ciążył obowiązek skorygowania podatku naliczonego odliczonego od zakupu tego pojazdu w całości
• w przypadku sprzedaży samochodu po upływie 12 miesięcy od jego nabycia transakcja ta będzie zwolniona z podatku VAT, przy czym przedsiębiorca nie będzie musiał korygować wcześniej odliczonego podatku przy jego nabyciu.