Zawyżona stawka lepsza niż zaniżona

W zależności od tego, czy stawka podatku VAT zostanie zawyżona, czy też zaniżona, skutki w podatku od towarów i usług będą różne. Jeżeli podatnik nie wie, jaką stawkę tego podatku zastosować, bezpieczniejszym rozwiązaniem jest jej zawyżenie.

Zawyżenie stawki podatku skutkuje bowiem tym, że dany towar tudzież świadczona usługa zostaną sprzedane po wyższej cenie. Powyższe obliguje sprzedawcę do odprowadzenie podatku do fiskusa w większej wysokości, aniżeli wynika to z przepisów prawa (czyli w wysokości określonej na fakturze). Art. 108 ust. 1 ustawy o VAT stanowi bowiem, że wystawienie faktury, w której zostanie wykazana kwota podatku, obliguje wystawcę do jego zapłaty.

Nie mniej powyższe jest o wiele bezpieczniejsze, aniżeli zaniżenie stawki podatku. Jeżeli bowiem podatnik do danej czynności zastosuje stawkę niższą, aniżeli wynika to z przepisów, zaniży także wartość swojego zobowiązania w podatku od towarów i usług wobec budżetu państwa, a co za tym idzie, powstanie u niego zaległość podatkowa, którą po wykryciu trzeba będzie zapłacić wraz z należnymi odsetkami za zwłokę (przypomnijmy, że te obecnie wynoszą 13 proc. w skali roku).

Stawka 0% a zwolnienie to istotna różnica

Problemów może nastręczyć także sytuacja z pozoru neutralna dla sprzedawcy, tj. wykazanie stawki 0% zamiast zwolnienia z podatku i odwrotnie. W zakresie podatku należnego powyższe nie ma większego znaczenia, jako że ten nie występuje zarówno wtedy, gdy dana czynność jest opodatkowana stawką podatku VAT w wysokości 0% jak i z tego podatku zwolniona.

Warto jednak pamiętać o tym, że w zakresie rozliczania podatku VAT występuje także podatek naliczony (od dokonywanych zakupów), który może podlegać odliczeniu (a co za tym idzie zmniejszać podatek VAT podlegający wpłacie do urzędu skarbowego) przy spełnieniu określonych warunków.

Generalna zasada zawarta w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT mówi, że w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (z pewnymi wyjątkami).

Sprzedaż opodatkowana stawką 0% jest sprzedażą opodatkowaną z tym, że podatek od tej sprzedaży wynosi 0 zł. Uprawnia ona zatem podatnika do odliczenia podatku naliczonego od zakupów związanych z tą sprzedażą.

Inaczej jest w przypadku sprzedaży zwolnionej z podatku VAT – ta nie uprawnia do odliczenia podatku naliczonego od zakupów z nią związanych. Co za tym idzie podatnik, który błędnie opodatkował stawką 0% sprzedaż zwolnioną z podatku VAT i odliczył podatek naliczony od zakupów z tą sprzedażą związanych, doprowadził do powstania zaległości podatkowej za okres, w którym czynności te zostały nieprawidłowo udokumentowane, jako że prawo do odliczenia podatku naliczonego mu nie przysługiwało.

Gdyby natomiast podatnik potraktował jako sprzedaż zwolnioną z podatku tę, która winna być opodatkowana stawką 0%, a co za tym idzie, nie odliczył podatku naliczonego od zakupów związanych z tą sprzedażą – zawyży swoje zobowiązanie podatkowe w podatku VAT wobec budżetu państwa i odprowadzi na konto fiskusa więcej, aniżeli wynika to z przepisów prawa.

Warto tutaj pamiętać także o obowiązkach w zakresie stosowania proporcji VAT w przypadku działalności mieszanej (uprawniającej do odliczenia podatku naliczonego i nieuprawniającej do takiego odliczenia).

Jak zatem wynika z powyższego, o ile w zakresie podatku należnego zastosowanie 0% stawki podatku VAT zamiast zwolnienia bądź na odwrót nie ma większego znaczenia, tak jest niezwykle istotne w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku naliczonego.