Przykładowo, spółka zakupiła w Chinach towar, który zostanie dostarczony przez chińskiego dostawcę do portu w Hamburgu, gdzie zostanie dokonana odprawa celna i uiszczone będzie należne cło. Gdyby towar następnie został przewieziony do Polski należałoby rozpoznać import w Niemczech i WNT. Inaczej jednak będzie, gdy towar zostanie odsprzedany bezpośrednio do kontrahenta niemieckiego, bez wcześniejszego dostarczenia go do Polski.

Decyduje dopuszczenie do obrotu
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż w tak przedstawionym stanie faktycznym mamy w istocie do czynienia z dwoma oddzielnymi transakcjami.

W przypadku transakcji zakupu towarów od kontrahenta chińskiego nie zajdzie import w rozumieniu ustawy VAT. Zgodnie z art. 2 pkt. 7 VATU, przez import towarów rozumie się bowiem przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju. Dla zaistnienia importu w Polsce konieczne jest zatem faktyczne (fizyczne) przekroczenie granicy kraju, co w omawianej sytuacji nie nastąpi, gdyż przywiezione towary zostaną dostarczone bezpośrednio odbiorcy niemieckiemu.

Ponadto, zgodnie z art. 19 ust. 9 VATU, jeżeli import towarów objęty jest procedurą celną: składu celnego, odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności celnych przywozowych, uszlachetniania czynnego w systemie zawieszeń, tranzytu, a od towarów tych pobierane są opłaty wyrównawcze lub opłaty o podobnym charakterze i nie powstaje jednocześnie dług celny - obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wymagalności tych opłat.

W omawianym przypadku dostarczany z Chin towar nie jest objęty żadną z powyższych procedur i zostaje dopuszczony do obrotu w Niemczech. Z tego względu, z uwagi na konieczność rozliczenia należności celnych w Niemczech, to w tym kraju zaistnieje obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów. Spółka powinna zatem rozpoznać import towarów i uiścić od tej transakcji podatek w Niemczech - kraju w którym nastąpi odprawa celna. Podatek VAT od importu towarów jest co do zasady wykazywany w deklaracji celnej i uiszczany w urzędzie celnym (art. 33 VATU).

Ani dostawa krajowa, ani WDT
W przypadku drugiej transakcji- sprzedaży towaru kontrahentowi z Niemiec- należy zauważyć, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 VATU, opodatkowaniu VAT w Polsce podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju oraz wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Art. 13 ust. 1 VATU stanowi, iż przez wewnątrzwspólnotową dostawę towarów rozumie się, co do zasady, wywóz towarów z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju. Z kolei zgodnie z art. 22 ust. 1 VATU, miejscem dostawy towarów wysyłanych lub transportowanych przez dokonującego ich dostawy, ich nabywcę lub przez osobę trzecią - miejsce, w którym towary znajdują się w momencie rozpoczęcia wysyłki lub transportu do nabywcy.

Uwzględniając treść przytoczonych przepisów należy zauważyć, iż zbycie towaru na rzecz podmiotu niemieckiego nie wypełnia ustawowych przesłanek do uznania takiej transakcji ani za dostawę towarów na terytorium kraju ani za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów w rozumieniu VATU. Towary w momencie rozpoczęcia transportu znajdują się w Hamburgu, cała transakcja odbywa się więc na terenie Niemiec, bez przekroczenia polskiej granicy. Z tego względu nie będzie obowiązku opodatkowania takiej transakcji polskim podatkiem od towarów i usług, zaistnieje jednakże konieczność jej opodatkowania na terytorium Niemiec (jako niemieckiej dostawy towarów).

Fiskus potwierdza
Powyższe stanowisko znajduje również potwierdzenie w interpretacji Urzędu Skarbowego w Nysie z 11 października 2006r., PP/443-26/06/JJ, w której czytamy: „przywóz towarów z państw trzecich i objęcie ich procedurą dopuszczenia do obrotu na terenie Niemiec nie stanowi importu towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004r o podatku od towarów i usług. Polski Podatnik winien zapłacić podatek VAT od importu towarów na podstawie stosowanych przepisów obowiązujących w kraju, w którym nastąpiła odprawa celna tych towarów i ich dopuszczenie do obrotu (tj. w Niemczech). (…) W przypadku dostawy towaru na obszarze Niemiec z wyjątkiem Rzeczypospolitej Polskiej będą miały zastosowanie dla tej transakcji przepisy o podatku od wartości dodanej obowiązujące w tym państwie(Niemcy). W opisanej przez Pana sytuacji, transakcja sprzedaży towaru zakupionego w Chinach dopuszczonego do obrotu na obszarze Niemiec i sprzedanego kontrahentowi na terenie Niemiec nie podlega opodatkowaniu w Polsce.”

Rozliczenie w Niemczech
Biorąc pod uwagę powyższe, zarówno import towarów z Chin, jak i dostawa tych towarów do kontrahenta niemieckiego, nie będą transakcjami podlegającymi opodatkowaniu w Polsce. Z tytułu dostawy towaru do kontrahenta niemieckiego Spółka będzie zobowiązana do rozliczenia transakcji według prawa niemieckiego. Aby udokumentować transakcję podatnik powinien wystawić fakturę sprzedażową ze stawką „NP VAT” zgodnie z art. 106 ust. 2 VATU.