Pytanie: Jeden z posiadanych przez siebie samochodów osobowych podatnik postanowił przeznaczyć na wynajem. Ma on jednak wątpliwości wg jakiej stawki podatku najem ten powinien się odbywać oraz kiedy z tego tytułu powstaje obowiązek podatkowy?

Na najem lub dzierżawę samochodu 23% podatku VAT
Obecnie obowiązująca podstawowa stawka podatku VAT wynosi 23% (art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT). Jednocześnie w przepisach zarówno ustawy jak i rozporządzeń wykonawczych ustawodawca nie wskazał podstaw do stosowania innej stawki tego podatku w przypadku najmu samochodów. Co za tym idzie, podatnik wynajmując w ramach prowadzonej działalności gospodarczej samochód powinien do tej czynności zastosować podstawową stawkę podatku, czyli 23%.

Obowiązek podatkowy ustalany w szczególny sposób
Ogólna reguła zawarta w art. 19 ust. 1 i 4 ustawy o VAT mówi, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, przy czym jeżeli dana czynność winna być potwierdzona fakturą, obowiązek ten powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Niestety nie ma ona zastosowania przy najmie

Art. 19 ust. 13 pkt 4 ustawy o VAT, który jest przepisem szczególnym do przytoczonych wyżej art. 19 ust. 1 i 4, mówi bowiem, że z tytułu świadczenia na terytorium kraju usług najmu, dzierżawy, leasingu lub usług o podobnym charakterze, a także usług ochrony osób oraz usług ochrony, dozoru i przechowywania mienia, usług w zakresie pośrednictwa ubezpieczeniowego oraz usług stałej obsługi prawnej i biurowej – obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż z upływem terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze.

Ponadto art. 19 ust. 15 ustawy o VAT mówi, że w przypadkach wyżej wskazanych otrzymanie części zapłaty (ceny) powoduje powstanie obowiązku podatkowego w tej części.

Zgodnie z przytoczonymi przepisami zatem moment powstania obowiązku podatkowego uzależniony jest od terminu płatności wynikającego z umowy lub faktury albo też od otrzymania zapłaty za tę usługę. Obowiązek podatkowy generuje to zdarzenie, które wystąpi wcześniej.

Jeżeli zatem termin płatności na umowie lub fakturze został określony na 15-ty dzień miesiąca – najpóźniej tego dnia powstanie obowiązek podatkowy. Gdyby jednak przed tym dniem najemca uregulował należność, obowiązek podatkowy powstanie z chwilą jej uregulowania (otrzymania pieniędzy przez wynajmującego).

Warto pamiętać tutaj o jeszcze jednej istotnej kwestii, którą jest okres wystawienia faktury VAT. W stosunku do tego typu usług ustawodawca określił go także w sposób szczególny. Zgodnie z §11 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów m.in. w sprawie wystawiania faktur VAT mówi, że w przypadkach wyżej określonych fakturę wystawia się nie później niż z chwilą powstania obowiązku podatkowego i nie wcześniej niż 30. dnia przed powstaniem tego obowiązku podatkowego.