Podatnicy starają się wybierać najkorzystniejszy dla siebie sposób opodatkowania. Ze względu na mało skomplikowaną formę proceduralną opodatkowanie ryczałtem posiada wielu zwolenników. Wynika to z braku konieczności prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, a jedynie ewidencji przychodów zgodnej ze wzorem określanym przez Ministra Finansów. Niestety, nie każdy przedsiębiorca może skorzystać z tej formy opodatkowania.

Działalność gospodarcza małych rozmiarów
Przede wszystkim, opodatkowanie ryczałtem od przychodów jest przeznaczone dla podatników prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą małych rozmiarów. Należy zauważyć, że jest ona opłacalna w przypadku, gdy przedsiębiorca ponosi niskie koszty związane z prowadzoną działalnością, ze względu na fakt, iż ta forma opodatkowania nie pozawala na odliczenie kosztów uzyskania przychodów.

Przychody w poprzednim roku podatkowym nie mogą przekraczać kwoty 150 tys. euro
W myśl ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, z tego sposobu rozliczenia podatku mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy w poprzednim roku obrotowym uzyskali przychody nie wyższe niż 150 tys. euro. Warto podkreślić, że w przypadku, gdy działalność gospodarcza jest prowadzona w formie spółki cywilnej, kwota ta stanowi sumę przychodów uzyskanych przez wszystkich wspólników łącznie. Ponadto chęć opodatkowania na podstawie ryczałtu musi zostać zgłoszona do właściwego urzędu skarbowego w terminie do dnia 20 stycznia roku podatkowego.

Wyłączenia z ryczałtu
Podatnik powinien pamiętać, że uzyskanie przychodu w kwocie nie przewyższającej 150 tys. euro w poprzednim roku podatkowym nie jest jedynym obwarowaniem, warunkującym możliwość skorzystania z opodatkowania ryczałtem. Należy podkreślić, że podatnicy opłacający podatek w formie karty podatkowej, jak również korzystający z okresowego zwolnienia od podatku dochodowego nie mogą podlegać opodatkowaniu ryczałtem od przychodów.
Ponadto, w art. 8 wyżej wymienionej ustawy zostały podane rodzaje działalności gospodarczej, które prawnie zostały wyłączone z możliwości stosowania ryczałtu od przychodów. W myśl ustawy osoby osiągające w całości lub w części przychody z tytułu prowadzenia aptek, lombardów, jak również działalności w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych oraz handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych nie mogą skorzystać z omawianej formy opodatkowania. Ponadto osoby wytwarzające wyroby opodatkowane podatkiem akcyzowym są wyłączone z możliwości opodatkowania swoich przychodów ryczałtem.
Wyłączenia z ryczałtu zostały także wymienione w załączniku 2 do ustawy. Znajdują się tam takie rodzaje usług jak usługi reklamowe czy usługi prawnicze.

Ograniczenia dotyczące zmiany zakresu działalności gospodarczej
Zmieniając zakres swojej działalności podatnik musi wiedzieć, że przechodząc w ciągu roku podatkowego na prowadzenie samodzielne działalności uprzednio prowadzonej w imię obojga małżonków, jak również w sytuacji odwrotnej do przedstawionej, nie można skorzystać z tej formy opodatkowania, jeżeli przed zmianą osoby te opłacały z tytułu prowadzenia działalności podatek dochodowy na ogólnych zasadach. Regułę tę stosuje się także w stosunku do przeniesienia prawa do prowadzenia działalności gospodarczej z jednego małżonka na drugiego.

Warto również zauważyć, że jeżeli podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników, przed rozpoczęciem działalności w roku podatkowym lub w roku poprzedzającym rok podatkowy, wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres działalności podatnika lub spółki, rozpoczynając działalność gospodarczą nie podlega opodatkowaniu ryczałtem od przychodów. Istnieje jednak odstępstwo od tej zasady, mianowicie, jeżeli wymienione powyżej osoby nie zakładają wykonywania działalności na rzecz byłych lub obecnych pracodawców, mogą do dnia rozpoczęcia działalności zawiadomić właściwy organ podatkowy o zamiarze korzystania z opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Należy jednak podkreślić, że z chwilą dokonania sprzedaży towarów handlowych lub wyrobów lub uzyskania przychodów ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, podatnik traci prawo do ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Wiąże się to ze zmianą sposobu opodatkowania na opodatkowanie na zasadach ogólnych.

Dominik Mędrzycki, Elżbieta Węcławik