Definicja importu towarów
Przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego (spoza terytorium Wspólnoty) na terytorium kraju jest importem towarów zdefiniowanym w art. 2 pkt 7 ustawy o VAT.

Pojęcie importu towarów nie obejmuje zatem wwozu towarów z terytorium krajów Unii Europejskiej na terytorium Polski, które to zdarzenie w zależności od okoliczności kwalifikowane jest bądź jako wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, bądź też jako nabycie na zasadach obowiązujących dla obrotu krajowego.

VAT w zgłoszeniu celnym
Importerzy są obowiązani do obliczenia i wykazania w zgłoszeniu celnym kwoty podatku z uwzględnieniem obowiązujących stawek z zastrzeżeniem art. 33b ustawy (dotyczy on podatników stosujących pojedyncze pozwolenie na stosowanie procedury uproszczonej, o czym mowa w dalszej części opracowania). Jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, zobowiązany jest do wydania decyzji określającej podatek w prawidłowej wysokości. W przypadku gdy błędnie podana zostaje zarówno wartość celna, jak i kwota podatku - prawidłowa kwota podatku może zostać określona w decyzji dotyczącej należności celnych.

Zmiana kwoty podatku może nastąpić również na skutek inicjatywy podatnika, który już po przyjęciu zgłoszenia celnego może wystąpić do naczelnika urzędu celnego o wydanie decyzji określającej podatek w prawidłowej wysokości.

Zapłata VAT z tytułu importu
Podatek z tytułu importu wpłacany jest przez podatnika w terminie 10 dni, licząc od dnia powiadomienia przez organ celny o wysokości należności podatkowych (art. 33 ust. 4 ustawy), z zastrzeżeniem art. 33a-33c (procedura uproszczona, pojedyncze pozwolenie lub import towarów doręczanych w formie przesyłek przez operatora publicznego). W pozostałych przypadkach (z wyłączeniem należności podatkowych ustalonych w drodze decyzji) podatnik jest obowiązany do zapłaty podatku w terminie i na warunkach określonych dla uiszczenia cła.

Dodatkowo minister właściwy do spraw finansów publicznych otrzymał na podstawie art. 33 ust. 8 delegację ustawową do wyznaczenia w drodze rozporządzenia innego terminu zapłaty podatku, niż określony w art. 33 ust. 4 i 5.

Obowiązek podatkowy
Zgodnie z art. 19 ust. 7-9 ustawy o VAT, w imporcie towarów obowiązek podatkowy powstaje:

• z chwilą powstania długu celnego, bądź
• z chwilą objęcia towarów procedurą celną: uszlachetniania czynnego w systemie ceł zwrotnych, odprawy czasowej z częściowym zwolnieniem od należności celnych przywozowych, przetwarzania pod kontrolą celną, bądź też
• w sytuacji gdy import towarów objęty jest procedurą: składu celnego, odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności celnych przywozowych, uszlachetniania czynnego w systemie zawieszeń, tranzytu - a od towarów tych pobierane są opłaty wyrównawcze lub opłaty o podobnym charakterze i nie powstaje jednocześnie dług celny - z chwilą wymagalności tych opłat.

Obowiązek podatkowy w imporcie powstaje z chwilą zrealizowania importu, tj. przywozu towarów na terytorium kraju. Wpłata zaliczki na poczet nabycia towarów z kraju trzeciego nie powoduje więc powstania obowiązku podatkowego z tytułu importu towarów. Dopiero w momencie, gdy nastąpi faktyczne sprowadzenie tych towarów na obszar celny Wspólnoty, dopuszczenie ich do obrotu i powstanie długu celnego, możemy mówić o zrealizowaniu importu i obowiązku zapłaty podatku VAT z tego tytułu. Do tego momentu na podatniku nie ciążą żadne obowiązki w zakresie rozliczenia VAT w związku z importem.

Podstawa opodatkowania importu towarów
Podstawa opodatkowania w imporcie towarów określona została w art. 29 ust. 13-16 ustawy o VAT. Jest nią co do zasady wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane na podstawie odrębnych przepisów podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy.

Podstawa opodatkowania, o której mowa, obejmuje, o ile elementy takie nie zostały do niej włączone: prowizję, opakowania, transport i koszty ubezpieczenia, które zostały już poniesione albo będą poniesione do pierwszego miejsca przeznaczenia na terytorium kraju. Przez pierwsze miejsce przeznaczenia rozumie się miejsce wymienione w dokumencie przewozowym lub innym dokumencie, na podstawie którego towary są importowane. Elementy, o których mowa, wlicza się do podstawy opodatkowania, również gdy powstają one w związku z transportem do innego miejsca przeznaczenia na terytorium Wspólnoty, jeżeli miejsce to jest znane w momencie dokonania importu.