Art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej updof) mówi, że osoby samotnie wychowujące określone grupy dzieci (w tym m.in. małoletnie tudzież bez względu na wiek, które otrzymywały w danym roku zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną) mają prawo do preferencji podatkowej polegającej na określeniu podatku w podwójnej wysokości podatku obliczonego wg skali podatkowej od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, zwiększonych o ewentualne dochody dziecka, które są doliczane do dochodów rodzica (art. 7 updof).

Nie można oczywiście zapominać tutaj o dodatkowych obwarowaniach nałożonych przez ustawodawcę. Przede wszystkim podatnikowi musi przysługiwać status osoby samotnie wychowującej dziecko. Do tych zalicza się natomiast pannę, kawalera, wdowę, wdowca, rozwódkę, rozwodnika tudzież osobę, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Ponadto podatnik musi tutaj przynajmniej przez część roku wychowywać dziecko samotnie. Obecnie za samotne wychowywanie dziecka przyjmuje się sytuację, w której to opieki nad dzieckiem dana osoba nie dzieli z drugim rodzicem lub partnerem życiowym niebędącym rodzicem dziecka.

Na tym oczywiście nie koniec warunków. Konieczne jest także złożenie wniosku o zamiarze skorzystania z takiego sposobu opodatkowania uzyskanych dochodów (który w praktyce polega na zaznaczeniu odpowiedniego kwadratu na zeznaniu rocznym), przy czym dla zachowania swojej ważności wniosek ten należy wyrazić w rocznym PIT w terminie przewidzianym dla złożenia zeznania podatkowego (czyli do końca kwietnia). Opodatkowanie w taki sposób nie będzie możliwe, jeżeli wniosek zostanie wyrażony w zeznaniu podatkowym po upływie tego terminu (art. 6 ust. 10 updof).

Ponadto, aby opodatkowanie w powyższy sposób było możliwe, zarówno do osoby samotnie wychowującej dzieci lub do jej dziecka, nie mogą mieć zastosowania przepisy art. 30c (tj. dotyczące podatku liniowego), jak też ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym lub ustawy o podatku tonażowym (art. 6 ust. 8 updof).

Co za tym idzie, jeżeli osoba samotnie wychowująca dziecko bądź samo dziecko osiągają przychody opodatkowane ryczałtem ewidencjonowanym, to preferencyjne złożenie rozliczenia rocznego nie jest możliwe.

Od tej zasady ustawodawca przewidział jednak pewien wyjątek. Otóż w art. Art. 6 ust. 9 updof wskazał, że powyższe ograniczenie nie dotyczy osób, o których mowa w art. 1 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym niekorzystających jednocześnie z opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej na zasadach określonych w art. 30c albo w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym, albo w o podatku tonażowym.

Art. 1 pkt 2 ustawy o ryczałcie ewidencjonowanym mówi z kolei o możliwości opodatkowania nim osiąganych przez osoby fizyczne przychodów z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, jeżeli umowy te nie są zawierane w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.

Co za tym idzie, jeżeli zarówno sam podatnik będący osobą samotnie wychowującą dziecko, jak też dziecko, uzyskiwali w 2011 roku przychody z prywatnego najmu i opodatkowane ryczałtem ewidencjonowanym, nadal ma on prawo rozliczyć się z dochodów za ten rok w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci, o ile spełnia pozostałe przesłanki opisane wyżej.