Rozpatrzmy następującą sytuację: W czerwcu 2011 r. córka państwa Nowaków ukończyła studia. Obrona pracy magisterskiej miała jednak miejsce w październiku 2011 r. Za jaki okres tego roku państwo Nowakowie mogą skorzystać z ulgi na dzieci w takim przypadku?

Przepisy regulujące ulgę prorodzinną zostały podzielone niejako na dwie części. Te podstawowe znajdują się w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej updof), pozostałe zaś w art. 6.

Art. 27f ust. 1 updof mówi, że ulga ta przysługuje generalnie na dzieci małoletnie, w stosunku do których w roku podatkowym podatnik wykonywał władzę rodzicielską, pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dzieci z nim zamieszkiwały tudzież sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

Niemniej art. 27f ust. 6 updof dodaje tutaj, że przepisy w zakresie korzystania z ulgi prorodzinnej stosuje się odpowiednio do podatników utrzymujących pełnoletnie dzieci, o których mowa w art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3 tejże ustawy, w związku z wykonywaniem przez tych podatników ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego oraz w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej.

Art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3 updof mówią natomiast o dzieciach bez względu na ich wiek, o ile otrzymywały one zgodnie z odrębnymi przepisami zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną oraz o dzieciach do ukończenia 25 roku życia uczących się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie.

Co za tym idzie, jeżeli dziecko pobiera naukę, aż do momentu ukończenia przez nie 25 roku życia, z ulgi prorodzinnej w stosunku do niego m.in. rodzice mogą skorzystać. Trzeba jednak pamiętać, że ulga ta nie przysługuje bezwzględnie za cały rok, a jedynie za czas, w którym są spełnione ustawowo nałożone warunki (czyli m.in. okres, w którym dziecko uczyło się). We wskazanym przykładzie dziecko ukończyło studia w czerwcu, zaś tytuł magistra obroniło w październiku. W związku z tym na pewno nie będzie możliwe skorzystanie z ulgi za cały rok. Nasuwa się zatem pytanie, za jaki okres w PIT za 2011 rok możliwe jest skorzystanie w takim przypadku z opisanej ulgi?

Aby na nie odpowiedzieć, konieczne jest ustalenie momentu, w którym dziecko przestało się uczyć. Stosowne regulacje w tym zakresie nie znajdują się jednak w ustawie o podatku dochodowym, lecz ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164 poz. 1365 z późn. zm.). Art. 167 ust. 2 tejże ustawy mówi, że datą ukończenia studiów jest data złożenia egzaminu dyplomowego, w przypadku kierunków lekarskiego, lekarsko-dentystycznego i weterynarii - data złożenia ostatniego wymaganego planem studiów egzaminu, a w przypadku kierunku farmacja - data zaliczenia ostatniej, przewidzianej w planie studiów praktyki.

Co za tym idzie, zgodnie art. 27f ust. 2 updof, w stosunku do tej córki państwo Nowakowie mogą skorzystać z ulgi prorodzinnej w PIT 2011 za 10 miesięcy tego roku podatkowego (odliczenie to przysługuje bowiem za liczbę miesięcy, w którym spełnione były ustawowe warunki, a więc od stycznia do października).

Warto przy tym także pamiętać, że sama nauka to za mało. Trzeba tutaj bowiem wziąć także pod uwagę to, kiedy córka kończy (lub skończyła) 25 lat, oraz czy nie uzyskiwała w danym roku podatkowym dochodów podlegających opodatkowaniu skalą podatkową czy też z kapitałów pieniężnych w łącznej wysokości przekraczającej 3 089 zł. Istotne jest także to, czy córka nie uzyskiwała przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem, kartą podatkową bądź podatkiem liniowym.