Pytanie: Jak rozliczyć koszty zastępstwa procesowego zasądzone przez sąd od strony przeciwnika procesowego dla radcy prawnego, który jest zatrudniony na umowę zlecenia (ze wszystkimi składkami)? Czy należy potraktować to jako dochód z umowy zlecenia i odprowadzić składki i podatek, czy tylko podatek?

Odpowiedź: Koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego będą stanowiły przychód z umowy zlecenia, jeżeli umowa przewiduje prawo do tego dodatkowego wynagrodzenia. Wówczas należy je opodatkować jak przychód ze zlecenia oraz oskładkować.

Zgodnie z przepisami ustawy o radcach prawnych opłaty za czynności radców prawnych zatrudnionych na podstawie umowy cywilnoprawnej ustala umowa z klientem.

Zamieszczenie w umowie zlecenia klauzuli dotyczącej prawa do dodatkowego wynagrodzenia z tytułu kosztów zastępstwa sądowego skutkuje tym, iż w przypadku wypłaty radcy prawnemu dodatkowego wynagrodzenia z tytułu zastępstwa procesowego w wygranym procesie przychód uzyskany z tego tytułu należy zakwalifikować jako przychód uzyskany z tytułu umowy zlecenia. Gdyby bowiem stosunek zobowiązaniowy w postaci umowy zlecenia nie istniał pomiędzy zleceniodawcą a radcą prawnym, uprawnienie do dodatkowego wynagrodzenia z tytułu zastępstwa procesowego nie powstałoby.

Jeżeli więc dodatkowe wynagrodzenie z tytułu zastępstwa procesowego zostało wypłacone na podstawie zawartej umowy zlecenia, to zleceniodawca jako płatnik zobowiązany jest do poboru zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za zasadach przewidzianych dla dochodów z działalności wykonywanej osobiście, z umowy zlecenia.

Zaliczkę w wysokości 18% oblicza się od przychodu pomniejszonego o procentowe koszty jego uzyskania oraz o potrącone przez płatnika składki na ubezpieczenia społeczne. Tak ustaloną zaliczkę obniża się o pobraną z dochodu zleceniobiorcy składkę zdrowotną.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne u zleceniobiorców stanowi przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tego zlecenia, jeżeli odpłatność za jej wykonywanie określono kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie. Zatem, skoro koszty zastępstwa procesowego to przychód ze zlecenia w świetle ustawy podatkowej, należy je wliczyć do podstawy składkowej i naliczyć odpowiednie należności dla ZUS.

Podstawa prawna:

• art. 13 pkt 8, art. 41 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307),
• art. 22⁴, art. 22⁵ ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 10, poz. 65, ze zm.),
• art. 4 pkt 9, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 18 ust. 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585).

Portal Kadrowy - odpowiedzi ekspertów prawa pracy. Porady wraz z podstawą prawną otrzymasz na skrzynkę. Dajemy gwarancję profesjonalnej odpowiedzi. W portalu do pobrania m.in. wzory, wskaźniki, kalkulatory, akty prawne.