Fiskus skontroluje wracających z Dubaju? Kryzys na Bliskim Wschodzie ujawnia, jak faktycznie działa rezydencja podatkowa

Przeczytaj także: Kiedy zakup nieruchomości w Hiszpanii może uczynić Cię rezydentem podatkowym i jakie podatki zapłacisz?

Dubaj jako „raj podatkowy”? Fiskus patrzy na coś zupełnie innego

W ostatnich latach Zjednoczone Emiraty Arabskie były często przedstawiane jako atrakcyjna alternatywa podatkowa dla przedsiębiorców, inwestorów czy twórców internetowych. Brak podatku dochodowego od osób fizycznych sprawił, że wielu Polaków rozważało przeniesienie tam swojej rezydencji podatkowej.

Jak podkreśla jednak Tomasz Prokurat, radca prawny, doradca podatkowy i partner w Kancelarii Litigato, rzeczywistość podatkowa jest znacznie bardziej złożona.

O rezydencji podatkowej nie decyduje adres w emirackiej free zonie ani nawet szczere przekonanie podatnika, że przeniósł swoje życie do Dubaju. Kluczowe są znacznie prostsze pytania: gdzie znajduje się jego dom, gdzie mieszka rodzina, gdzie dzieci chodzą do szkoły, gdzie ma lekarza, klub sportowy czy bank, z którego spłaca kredyt - wyjaśnia ekspert.

Jeżeli większość tych elementów nadal znajduje się w Polsce, sam pobyt – nawet długotrwały – w Dubaju może nie wystarczyć, aby skutecznie zmienić rezydencję podatkową.

Kryzys geopolityczny jako test dla „emigracji podatkowej”

Obecna sytuacja na Bliskim Wschodzie ujawnia dodatkowy aspekt tej kwestii. Część osób, które deklarowały przeniesienie życia do ZEA, dziś oczekuje od polskich władz wsparcia i pomocy w powrocie do kraju.

Zdaniem Tomasza Prokurata taka sytuacja może stać się dla administracji skarbowej sygnałem do zadania bardziej szczegółowych pytań.

Dla wielu osób, które przeniosły się do ZEA, aby nie płacić w Polsce podatku od sprzedaży kryptowalut, udziałów czy akcji i prowadzić biznes przy zerowym PIT, obecny kryzys może mieć bardzo nieoczekiwany skutek uboczny - pytania ze strony urzędu skarbowego o to, gdzie faktycznie znajdowało się ich centrum interesów życiowych.

Takie pytania będą zmierzać w kierunku ustalenia, że podatnik pozostawał w Polsce rezydentem podatkowym i czy osiągnął dochody przebywając zagranicą. Dochody takie podlegaly bowiem opodatkowaniu w Polsce – zaznacza Tomasz Prokurat.

Dodatkowym problemem dla wielu osób może być brak formalnego potwierdzenia rezydencji podatkowej w Emiratach.

Zjednoczone Emiraty Arabskie w praktyce nie wystawiają Polakom certyfikatów rezydencji podatkowej w rozumieniu umowy o unkaniu podwójnego opodatkowania, które mogłyby stanowić dowód bycia zagranicznym rezydentem podatkowym w sprawie przed polskim organem podatkowym. Wynika to ze specyficznej definicji rezydenta podatkwego zawartej w polsko-emirackiej umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania, która dla uzyskania statusu rezydenta podatkowego ZEA wymaga posiadania obywatelstwa tego państwa, co jest praktycznie niemożliwe do spełnienia - wskazuje ekspert.

W praktyce oznacza to, że w przypadku sporu z polskim fiskusem trudno będzie podatnikowi, który chociażby część swojej życiowej aktywności nadal wykazuje w Polsce, wykazać, że faktycznie przeniósł swoje centrum życia za granicę.

Dubaj jako sposób na podatki - ryzykowna strategia

Według Tomasza Prokurata zainteresowanie przenoszeniem rezydencji podatkowej do ZEA często wynika z chęci uniknięcia podatku od zysków kapitałowych lub dochodów z działalności, którą można prowadzić z dowolnego miejsca na świecie, gdzie ZEA oferują preferencje podatkowe dla obcokrajowców. Ekspert podkreśla jednak, że taka decyzja powinna być podejmowana z dużą ostrożnością, ponieważ najczęściej wiąże się z wysokim ryzykiem podatkowym.

Jako doradca podatkowy konsekwentnie odradzałem klientom pomysł zmiany rezydencji podatkowej na Dubaj jako rozwiązanie podatkowe. W wielu przypadkach jest to strategia bardzo ryzykowna. Popularność tego kierunku pokazuje, jak silny wpływ na decyzje finansowe mają dziś narracje obecne w mediach społecznościowych - Ktoś jednak te pomysły podatnikom podsuwał - zauważa ekspert.

Rezydencja podatkowa to nie deklaracja - to rzeczywistość

Historia powrotów z Dubaju pokazuje, że rezydencja podatkowa nie jest formalnością, którą można zmienić jednym dokumentem czy wpisem w rejestrze spółek. To przede wszystkim kwestia faktycznego miejsca życia – relacji rodzinnych, aktywności zawodowej i codziennych powiązań z danym państwem. Wezwanie z urzędu skarbowego po powrocie z Dubaju to coś, czego wielu podatników nigdy nie brało pod uwagę, a to tylko jeden z aspektów (udanej lub nie) zmiany rezydencji podatkowej. Materiały markertingowe w social media zachwalające Dubaj zwykle milczą na temat exit tax czy regul CFC, a to równie ważne aspekty planowania podatkowego.

Właśnie dlatego, jak podkreślają eksperci, decyzje o zmianie rezydencji podatkowej powinny być podejmowane po dokładnej analizie prawnej i podatkowej, a nie wyłącznie na podstawie obietnic szybkich oszczędności podatkowych.