Ograniczenie ryczałtu i niższy PIT. Kto zyska, a kto straci? Sprawdź wyliczenia
2026-10-27 14:22
Planowane zmiany w PIT i ryczałcie: Jak nowe przepisy wpłyną na finanse firm? © wygenerowane przez AI
Przeczytaj także: Zmiany w PIT i CIT od 2027: niższe podatki dla 3,5 mln Polaków, wyższe dla firm
Z tego artykułu dowiesz się m.in.:
- Dlaczego obniżenie limitu ryczałtu do 250 tys. euro przychodów może oznaczać ponad 150 tys. zł dodatkowych obciążeń rocznie na PIT i składce zdrowotnej.
- Jak różnice w podatkach wyglądają po przejściu z ryczałtu na podatek liniowy lub skalę podatkową przy różnych stawkach ryczałtu.
- Ile więcej zapłacisz od najmu prywatnej nieruchomości własnej spółce po podwyższeniu stawki z 12,5 do 15 proc.
- Dlaczego dochody z IP Box mogą zostać objęte daniną solidarnościową i kto zapłaci ją także przy niższych przychodach.
- Ile może zaoszczędzić rocznie przedsiębiorca na nowych progach skali podatkowej i kto skorzysta z niższego PIT.
Ponad 150 tys. zł więcej obciążeń na PIT i składkę zdrowotną w przypadku przejścia z ryczałtu na podatek liniowy, 10 tys. zł dodatkowego podatku od najmu własnej spółce albo 20 tys. zł daniny solidarnościowej od dochodów z IP Box. Takie różnice pokazują uproszczone wyliczenia skutków planowanych zmian podatkowych. Jednocześnie nowe progi na skali pozwoliłyby części przedsiębiorców zaoszczędzić do 3600 zł PIT rocznie. Ostateczny bilans zależy od przyjętej formy opodatkowania, wysokości dochodów i kosztów prowadzenia działalności.
Przejście z ryczałtu na podatek liniowy: Skąd biorą się ponad 150 tys. zł różnicy?
Projekt zmian w PIT, CIT i ryczałcie zakłada m.in. obniżenie limitu przychodów uprawniających do korzystania z ryczałtu z 2 mln euro do 250 tys. euro. O możliwości wyboru tej formy opodatkowania w 2027 r. miałyby decydować przychody uzyskane w 2026 r. Przedsiębiorca, który straciłby prawo do ryczałtu, musiałby rozliczać się według innej formy opodatkowania. Oznaczałoby to również zmianę sposobu obliczania składki zdrowotnej.
Warto rozdzielić dwie kwestie: przychód z poprzedniego roku decyduje o prawie do ryczałtu, natomiast przychody i koszty w roku rozliczenia wpływają na wysokość podatku i składki zdrowotnej liczonej od dochodu. W symulacji porównujemy obciążenia przy rocznym przychodzie 1.094.250 zł. Kwota ta odpowiada projektowanemu limitowi ryczałtu wynoszącemu 250 tys. euro, przeliczonemu po kursie NBP z 1 października 2026 r. Wyliczenia pokazują różnice między formami opodatkowania przy przychodzie na poziomie tego progu.
W symulacji przyjęto brak kosztów działalności, co oznacza, że dochód jest w tym przykładzie równy przychodowi. Porównanie obejmuje pełny rok rozliczeń przy niezmienionej wysokości przychodu. Nie uwzględnia odliczeń ani daniny solidarnościowej, a składkę zdrowotną ryczałtowca przyjęto według jej wysokości w 2026 r.
Przy ryczałcie według stawki 8,5% sam podatek wynosi 93.011,25 zł. Po dodaniu 17.940,48 zł rocznej składki zdrowotnej, obliczonej na podstawie jej wysokości w 2026 r., łączne obciążenie sięga 110.951,73 zł. Przy opodatkowaniu podatkiem liniowym PIT wyniósłby 207.907,50 zł, a składka zdrowotna – 53.618,25 zł. Razem daje to 261.525,75 zł, czyli o 150.574,02 zł więcej.
Jeszcze wyższa byłaby w tym przykładzie suma PIT i składki zdrowotnej przy rozliczeniu według skali podatkowej. Przy proponowanych progach 130 tys. zł i 150 tys. zł PIT wyniósłby 318.960 zł, a łączne obciążenie – 417.442,50 zł. To o 306.490,77 zł więcej niż przy ryczałcie według stawki 8,5%.
Porównanie obciążeń po przejściu z ryczałtu na podatek liniowy lub skalę podatkową
| Dotychczasowa stawka ryczałtu | Ryczałt i składka zdrowotna rocznie | Różnica po przejściu na podatek liniowy | Różnica po przejściu na skalę podatkową |
|---|---|---|---|
| 8,5% | 110 951,73 zł | +150 574,02 zł | +306 490,77 zł |
| 12% | 149 250,48 zł | +112 275,27 zł | +268 192,02 zł |
| 15% | 182 077,98 zł | +79 447,77 zł | +235 364,52 zł |
| 17% | 203 962,98 zł | +57 562,77 zł | +213 479,52 zł |
Wyliczenia mają charakter poglądowy. Nie uwzględniają kosztów działalności, składek społecznych, ulg ani odliczeń składki zdrowotnej. Pomijają też daninę solidarnościową, która po utracie ryczałtu może dodatkowo obciążyć dochód. W porównaniu wykorzystano składkę zdrowotną ryczałtowca z 2026 r.; jej wysokość na 2027 r. nie jest jeszcze znana. Wyniki podano przed zaokrągleniem podatku do pełnych złotych. Rzeczywisty wzrost obciążeń konkretnej firmy może więc różnić się od kwot przedstawionych w tabeli.
Najem własnej spółce może oznaczać 10 tysięcy złotych więcej podatku
Kolejna propozycja zmian dotyczy najmu nieruchomości podmiotom powiązanym, np. własnej spółce. Stawka ryczałtu od przychodów do 100 tys. zł rocznie miałaby pozostać na poziomie 8,5%, natomiast stawka od nadwyżki ponad tę kwotę – wzrosnąć z 12,5% do 15%.
Przy rocznym przychodzie z najmu w wysokości 110 tys. zł podatek wzrósłby z 9.750 zł do 10 tys. zł, czyli o 250 zł. Przy przychodzie wynoszącym 200 tys. zł byłoby to 23.500 zł zamiast 21 tys. zł, a więc o 2.500 zł więcej.
Przy 500 tys. zł rocznego przychodu podatek według obecnych stawek wynosi 58.500 zł. Po zmianie byłoby to 68.500 zł, czyli o 10 tys. zł więcej. We wszystkich trzech przykładach wyższą stawką objęta byłaby wyłącznie część przychodu przekraczająca 100 tys. zł.
| Roczny przychód z najmu | Podatek według obecnych stawek | Podatek według proponowanych stawek | O ile więcej rocznie |
|---|---|---|---|
| 110 000 zł | 9 750 zł | 10 000 zł | 250 zł |
| 200 000 zł | 21 000 zł | 23 500 zł | 2 500 zł |
| 500 000 zł | 58 500 zł | 68 500 zł | 10 000 zł |
We wszystkich trzech przykładach wyższą stawką objęta byłaby wyłącznie część przychodu przekraczająca 100 tys. zł. Przy przychodzie nieprzekraczającym tego progu sama zmiana stawki nie zwiększyłaby podatku.
IP Box pod lupą: Dodatkowa danina solidarnościowa od wysokich dochodów
IP Box pozwala przedsiębiorcom, którzy spełniają ustawowe warunki, płacić 5% PIT od kwalifikowanych dochodów z praw własności intelektualnej. Planowane zmiany nie podnoszą tej stawki, ale mogą oznaczać dodatkowy podatek dla osób o wysokich dochodach.
Projekt ustawy przewiduje objęcie dochodów z IP Box daniną solidarnościową. To dodatkowy podatek naliczany od nadwyżki ponad 1 mln zł rocznych dochodów objętych jego zakresem. Z kolei projekt UD458 zakłada podwyższenie stawki tej daniny z 4 do 5%.
Co oznaczałoby to w praktyce? Przedsiębiorca uzyskujący wyłącznie 1,4 mln zł rocznego dochodu objętego IP Box płaci 70 tys. zł PIT. Jeśli obie zmiany wejdą w życie w opisanym kształcie, do tej kwoty doszłoby 20 tys. zł daniny solidarnościowej – 5% od 400 tys. zł, czyli nadwyżki ponad milion. Łącznie zapłaciłby więc 90 tys. zł zamiast 70 tys. zł. Przykład nie uwzględnia odliczeń ani składki zdrowotnej.
Przy sprawdzaniu, czy został przekroczony próg 1 mln zł, trzeba będzie uwzględnić również inne dochody podlegające daninie, np. z pracy na etacie. Może więc ona dotyczyć także osoby, której dochód z samego IP Box jest niższy niż milion złotych. Według projektu UD458 stawka daniny wynosząca 5% miałaby po raz pierwszy zastosowanie do rozliczenia płatnego w 2028 r.
Niższy PIT na skali podatkowej: Kto i ile może zaoszczędzić (do 3600 zł rocznie)?
Przedsiębiorcy rozliczający się według skali podatkowej mogliby zapłacić niższy PIT. Stawka 12% miałaby obejmować dochód do 130 tys. zł rocznie zamiast obecnych 120 tys. zł. Od części dochodu między 130 tys. zł a 150 tys. zł podatek wynosiłby 24%, a od nadwyżki ponad 150 tys. zł – 32%. Kwota wolna od podatku pozostałaby na poziomie 30 tys. zł.
Ile można zaoszczędzić? Przedsiębiorca z rocznym dochodem do opodatkowania wynoszącym 140 tys. zł płaci obecnie 17.200 zł PIT. Według proponowanych zasad zapłaciłby 14.400 zł, czyli o 2.800 zł mniej. Przy dochodzie 150 tys. zł oszczędność wyniosłaby 3.600 zł rocznie. Wyliczenia dotyczą samego PIT, bez dodatkowych ulg.
| Roczny dochód do opodatkowania | PIT według obecnej skali | PIT według proponowanej skali | Roczna oszczędność |
|---|---|---|---|
| 140 000 zł | 17 200 zł | 14 400 zł | 2 800 zł |
| 150 000 zł | 20 400 zł | 16 800 zł | 3 600 zł |
Na zmianie progów skorzystaliby podatnicy z dochodem do opodatkowania przekraczającym 120 tys. zł rocznie. Osoby z niższym dochodem płaciłyby PIT na dotychczasowych zasadach.
Autor: Joanna Łuksza, kierownik Zespołu Ekspertów Księgowych w IFIRMA.PL
oprac. : eGospodarka.pl
Przeczytaj także
Skomentuj artykuł Opcja dostępna dla zalogowanych użytkowników - ZALOGUJ SIĘ / ZAREJESTRUJ SIĘ
Komentarze (0)
Najnowsze w dziale Podatki
-
Nowy harmonogram KSeF: Kary od 2028, a kontrole fiskusa już w 2027
-
Zmiany w ulgach podatkowych 2027. Co zrobić w grudniu, by nie stracić odliczeń?
-
Ile kosztuje utrata Małego ZUS Plus w 2027 r.? Nawet 15 tys. zł więcej rocznie
-
Ewidencja środków trwałych a JPK_ST_KR: Co trzeba zrobić przed końcem roku?


Limit ryczałtu 1,09 mln zł po poprawkach Senatu: firmy mają 9 tygodni na decyzję


Pożyczki na bardzo wysoki procent
