eGospodarka.pl
wiadomość od św. Mikołaja

eGospodarka.plPodatkiPorady podatkowe › Odliczenie od podatku składki na ubezpieczenie zdrowotne w PIT 2017

Odliczenie od podatku składki na ubezpieczenie zdrowotne w PIT 2017

2018-01-08 12:49

Odliczenie od podatku składki na ubezpieczenie zdrowotne w PIT 2017

Jak odliczyć składkę zrowotną w rocznym PIT? © Pio Si - Fotolia.com

Wynagrodzenia Polaków obarczone są na ogół nie tylko podatkiem dochodowym, ale także i składkami na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Składki te są jednak ujmowane w rachunku podatkowym: część z nich pomniejsza podstawę opodatkowania, a jedna pozostała - sam podatek. Poniżej omówimy tę ostatnią, czyli składkę na ubezpieczenie zdrowotne, która obniża daninę należną fiskusowi dużo bardziej, aniżeli składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe.
Ile jest tytułów ubezpieczeń do objęcia składką zdrowotną? Bardzo dużo. Najczęściej występujące to umowa o pracę, umowa agencyjna, umowa zlecenie, własna działalność gospodarcza oraz współpraca przy jej prowadzeniu, stypendia, renty, emerytury, zasiłki i tak dalej. Na ogół składkę tę oblicza się na podstawie faktycznie zarobionych pieniędzy (wynagrodzenia, co ma miejsce m.in. w przypadku rent i emerytur, umowy zlecenia, umowy o pracę). Rzadziej jej wysokość określa się ryczałtowo (w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej).

Polskie składki zdrwotne


Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, iż podatnik, który w trakcie roku podatkowego opłacał samodzielnie składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz na ubezpieczenie zdrowotne osób z nim współpracujących – ma prawo odliczyć te składki od podatku dochodowego za ten rok.
Ponadto jeżeli składki na to ubezpieczenie potrącał w trakcie roku podatkowego płatnik, podatnik także ma prawo odliczyć je od podatku za ten rok.
Skąd takie rozbicie na składki płacone i potrącane?
Część ubezpieczonych jest obowiązanych do samonaliczania i przekazywania tej składki do ZUS. Mowa tutaj przede wszystkim o przedsiębiorcach i osobach z nimi współpracujących. Innym przykładem są osoby opłacające to ubezpieczenie dobrowolnie.

Pozostałych z tego obowiązku wyręcza płatnik, a więc podmiot, który dokonuje obliczenia, pobrania oraz przekazania do ZUS należnej składki w imieniu ubezpieczonego. Składki tej nie opłaca jednak z własnej kieszeni, a potrąca ją ze środków należących do ubezpieczonego (podatnika). Poprzez takie potrącenie umniejsza on przekazywaną danej osobie wypłatę. Jako przykłady można tutaj wymienić uzyskujących przychody z tytułu umowy o pracę czy zlecenia, renty, emerytury itd.

fot. Pio Si - Fotolia.com

Jak odliczyć składkę zrowotną w rocznym PIT?

Pierwszym odliczeniem od podatku, które przysługuje w zasadzie wszystkim podatnikom, są składki na ubezpieczenie zdrowotne zapłacone samodzielnie bądź pobrane z wynagrodzenia podatnika przez płatnika. Odliczyć nie można jednak pełnej wartości przekazywanych do ZUS składek. Ważne jest też to, kiedy te zostały zapłacone/pobrane z wynagrodzenia.


Należy przy tym pamiętać, że w przypadku składek na ubezpieczenie zdrowotne, opłacenie tej składki z jednego tytułu do ubezpieczenia nie zwalnia ubezpieczonego z obowiązku jej zapłaty z pozostałych tytułów tego ubezpieczenia. Dlatego też dla przykładu osoba, która prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, a jednocześnie pracuje na etacie oraz umowie zlecenie - składkę na ubezpieczenie zdrowotne jest obowiązana płacić ze wszystkich trzech tytułów, gdzie z działalności gospodarczej obowiązek ten wypełnia osobiście, zaś z tytułu umowy o pracę oraz zlecenia - za pośrednictwem płatnika (pracodawcy).
Ważne
Nawet prowadząc działalność gospodarczą w kilku różnych formach prawnych (czyli na własne nazwisko i w formie różnych spółek osobowych) czy uzyskując przychody z kilku umów o pracę bądź zlecenie - składkę na ubezpieczenie zdrowotne trzeba odprowadzać od każdego takiego tytułu.

Składkę na ubezpieczenie zdrowotne przekazuje się w wysokości 9% podstawy jej naliczenia (rzeczywistej bądź ryczałtowej). Od podatku odliczyć można natomiast jedynie 7,75% podstawy naliczenia takich składek.
Wysokość odliczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne ograniczona jest dodatkowo wysokością podatku dochodowego. Odliczenie składek zdrowotnych nie może przekroczyć kwoty podatku.

Nadto odliczeniu od podatku podlegają jedynie składki zdrowotne rzeczywiście zapłacone przez podatnika w roku podatkowym (czy to bezpośrednio, czy pośrednio przez płatnika).
UWAGA!
Obniżenie nie dotyczy składek, których:
  • podstawę wymiaru stanowi dochód wolny od podatku na podstawie ustawy,
  • podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Składka musi być zapłacona


Składkę na ubezpieczenie zdrowotne wpłaca się do ZUS do 10-tego bądź 15-tego dnia miesiąca następującego po tym, za który jest ona należna (a więc przykładowo składkę za listopad należy opłacić do 10-tego bądź 15-tego grudnia - w zależności od tego, czy przedsiębiorca zatrudnia pracowników). Należy o tym pamiętać nie tylko na etapie wypełniania rocznego PITa (chociaż tutaj to nabiera szczególnego znaczenia), ale także podczas ustalania zaliczek na podatek płatnych w trakcie roku.
Odliczeniu podlegają jedynie te składki, które w danym roku zostały zapłacone, a nie te, które w danym roku zostały naliczone bądź są za dany rok należne.

Innymi słowy, jeżeli przedsiębiorca wpłacał takie składki w obowiązujących terminach (bez opóźnień bądź płatności przed czasem) w rocznym PIT za 2017 rok wykaże składki należne za miesiące grudzień 2016 – listopad 2017. Termin ich płatności przypadał bowiem w ciągu roku 2017.

Inaczej będzie w przypadku składek przekazywanych do ZUS za pośrednictwem płatnika. Tutaj bowiem odlicza się składki pobrane z wynagrodzenia podatnika w danym roku, a nie przekazane do ZUS (termin ich przekazania bowiem przypada w miesiącu następującym po tym, w którym zostały one pobrane - a pobiera się je w miesiącu wypłaty wynagrodzenia, stąd - jak nietrudno zauważyć - w skali roku będą występować rozbieżności pomiędzy składkami pobranymi a przekazanymi do ZUS).

Ile faktycznie odliczymy?


Podstawa naliczania składek na ubezpieczenie zdrowotne w przypadku przedsiębiorców jest stała, niezależna od faktycznie uzyskiwanych przez nich przychodów bądź dochodów. Ci deklarują jej wysokość, przy czym ustawodawca przewidział tutaj minimalny próg takiej podstawy określany na dany rok. W 2017 r. wysokość składki należnej ZUSowi za miesiąc wynosiła 297,28 zł. Od podatku natomiast odliczyć można z tej wartości kwotę 255,99 zł. W 2016 r. natomiast składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosiła 279,41 zł, z czego odliczeniu podlegała wartość 248,82 zł.

Pamiętając, że w 2017 r. odliczeniu podlegają składki za okres grudzień 2016 - listopad 2017, przedsiębiorca opłacający je terminowo odliczy kwotę 3.064,71 zł.
Warto pamiętać
Jeżeli przy prowadzeniu firmy przedsiębiorcy pomagają członkowie najbliższej rodziny, są oni traktowani jako osoby współpracujące, za które z tego tytułu opłaca on (czyli przedsiębiorca) składki na ubezpieczenie zdrowotne w takiej samej wysokości, jak za siebie. Ich wartość także podlega odliczeniu od podatku przedsiębiorcy na takich samych zasadach, jak składka płacona za siebie (nie jest ona odliczeniem od podatku ubezpieczonego). To on bowiem ponosi ciężar tej składki.

Za osobę współpracującą z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności.

Jeżeli składkę na ubezpieczenie zdrowotne pobiera i przekazuje do ZUSu w imieniu ubezpieczonego płatnik, wartość dopuszczalnego odliczenia z tego tytułu będzie wynikać z informacji uzyskanej od takiego płatnika (czyli PIT-11 czy PIT-40). W odróżnieniu od przedsiębiorców, w przypadku wystąpienia płatnika składek podstawą ich naliczenia z reguły jest rzeczywista wartość wynagrodzenia (po niektórych pomniejszeniach).

Płatnik nie powinien zapominać, że w sporządzanych informacjach dla podatnika czy w zeznaniu podatkowym wypełnionym w jego imieniu, wykazuje wartość składki na ubezpieczenie zdrowotne podlegającą odliczeniu a nie przekazywaną do ZUSu (czyli 7,75 % podstawy jej naliczenia a nie 9% tej podstawy).
Wysokość wydatków z tytułu składek zdrowotnych ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie.
Dowodem potwierdzającym zapłatę składek może być każdy dokument stwierdzający poniesienie wydatku, np. dowód wpłaty, przelewu, wyciąg bankowy czy też stosowne zaświadczenie wydane przez uprawniony organ o kwocie zapłaconych składek.

Odliczenie składki zdrowotnej przy kilku PIT-ach


Część podatników składa nie jedno, a kilka zeznań podatkowych. Dla przykładu przedsiębiorcy w zależności od formy opodatkowania rozliczają się na formularzach PIT-36, PIT-36L, PIT-28 bądź składają informację PIT-16A (w przypadku opodatkowania kartą podatkową). W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w różnych formach prawnych możliwe jest przy tym wystąpienie obok siebie zeznań PIT-36 i PIT-28, bądź PIT-36L i PIT-28.

Pracujący na etacie, uzyskujący przychody z tzw. działalności wykonywanej osobiście (np. z umów zlecenie zawieranych z przedsiębiorcami) rozliczają się na formularzu PIT-37. Jeżeli natomiast rozliczenia podatku dokonuje w imieniu podatnika płatnik, właściwe jest zeznanie PIT-40 bądź PIT-40A (w przypadku organów rentowych).

Każdy z wymienionych wyżej formularzy zawiera miejsce do wykazania w nim składek na ubezpieczenie zdrowotne podlegających odliczeniu.

Gdy wartość odliczenia przekracza kwotę podatku


Przychody uzyskiwane z różnych źródeł, ale opodatkowane w ten sam sposób, podlegają wykazaniu na jednym zeznaniu podatkowym. I tak np. na formularzu PIT-28 podatnicy rozliczą zarówno przychody z firmy opodatkowanej ryczałtem, jak i przychody z tzw. najmu prywatnego w ten sposób rozliczanego, a od 2017 r. dodatkowo także rolnicy, którzy wybrali opodatkowanie ryczałtem przychodów uzyskiwanych ze sprzedaży swoich przetworzonych produktów rolnych.

Na PIT-37 rozliczane są wszelkiego rodzaju przychody opodatkowane skalą podatkową, w stosunku do których występowała tzw. instytucja płatnika (czyli gdzie był podmiot, który w imieniu podatnika naliczał i wpłacał składki czy podatki do odpowiednich instytucji).

Na PIT-36 rozliczane są natomiast pozostałe przychody opodatkowane skalą podatkową. Trzeba przy tym pamiętać, że formularz ten zawiera miejsce dla wszystkich przychodów, które rozliczane są na PIT-37. Podatnik, który uzyskuje jedynie dochody, dla których znajduje się miejsce zarówno w PIT-37 jak i PIT-36, wypełnia jedynie ten pierwszy. Jeżeli jednak obok takich dochodów uzyskałby również inne, wykazywane jedynie w PIT-36, to w tym zeznaniu powinien rozliczyć wszystkie uzyskane dochody, a opodatkowane skalą podatkową. Nie można składać odrębnie dwóch zeznań podatkowych PIT-37 i PIT-36.

PIT-36L przewidziany jest natomiast wyłącznie do przychodów uzyskiwanych z pozarolniczej działalności gospodarczej bądź działów specjalnych produkcji rolnej, opodatkowanych stawką liniową.
Składkę na ubezpieczenie zdrowotne odlicza się od podatku obliczonego od wszystkich przychodów/dochodów wykazanych w danym zeznaniu podatkowym. Wykazane w danym zeznaniu odliczenie z tytułu tej składki nie może przekroczyć wyliczonego podatku.

Co zrobić, gdy wartość odliczenia będzie wyższa niż podatek? Należy je ograniczyć do wartości podatku. Nie ma przy tym przeszkód, aby powstałą „nadwyżkę” tej składki odliczyć od podatku w innym zeznaniu podatkowym.

Jeżeli jednak uzyskane przychody/dochody nie pozwolą na pełne odliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne, część nieodliczona bezpowrotnie przepada. Podatnik nie może jej zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu bądź uwzględnić w zeznaniu za następny rok podatkowy.

Po zakończeniu roku podatkowego kwoty odliczeń z tytułu składek zdrowotnych wykazuje się w zeznaniu podatkowym:
  • PIT-37,
  • PIT-36,
  • PIT-36L,
  • PIT-28.

Kartowicze po zakończeniu roku składają deklarację PIT-16A o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach roku podatkowego. Z kolei osoby duchowne, opłacające podatek dochodowy w formie ryczałtu, składają deklaracje PIT-19A o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej i odliczonej od zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów osób duchownych w poszczególnych kwartałach roku podatkowego.

Składki zagraniczne


Od obliczonego podatku ustawodawca zezwala podatnikom odliczyć także składki zapłacone za granicą z własnych środków na obowiązkowe ubezpieczenia zdrowotne w innym niż Polska państwie Unii Europejskiej lub w innym państwie Europejskiego Obszaru Gospodarczego bądź w Konfederacji Szwajcarskiej. Otóż odliczenie to przysługuje, o ile:
  • nie są to składki, których podstawą wymiaru jest dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska,
  • składka na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne zapłacona w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Konfederacji Szwajcarskiej nie została odliczona od dochodu (przychodu) albo podatku w tym państwie albo nie została odliczona w ramach odliczenia od dochodu składki na ubezpieczenie społeczne,
  • istnieje podstawa prawna wynikająca z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, w którym podatnik opłacał składki na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne

Tutaj również obowiązuje ograniczenie co do wysokości odliczenia, które nie może przekroczyć 7,75% podstawy wymiaru tych składek.

Inne ważne informacje


W przypadku gdy podatnik prowadzący zarówno działalność rolniczą, jak i pozarolniczą działalność gospodarczą, opłaca składki zdrowotne do KRUS, których podstawą wymiaru była działalność rolnicza, składki te nie podlegają odliczeniu od podatku z pozarolniczej działalności gospodarczej. Za to podatnik prowadzący działy specjalne produkcji rolnej, który opłacał składki zdrowotne z tego tytułu do KRUS, ma prawo odliczenia ich od podatku.

Odliczeniu od podatku podlegają składki faktycznie uiszczone w danym roku podatkowym, a zatem również składki dotyczące minionych lat podatkowych, ale bieżąco opłacone.

Jeżeli płatnik dokonuje wypłaty świadczenia z tytułu działalności wykonywanej osobiście opodatkowanego w sposób zryczałtowanych w wysokości 18% (a nie zaliczkę na zasadach ogólnych) i jednocześnie od tego świadczenia pobiera składkę zdrowotną, nie może jej uwzględnić przy obliczaniu zryczałtowanego podatku.

Składka ta jednak może być odliczona przez podatnika w jego zeznaniu rocznym pod warunkiem, że:
  • podatnik wykaże w zeznaniu inny podatek, od którego możliwe jest odliczenie pobranej przez płatnika składki zdrowotnej (np. uzyskuje dodatkowo dochody (przychody) z najmu, działalności gospodarczej, umowy cywilnoprawnej, umowy o pracę czy emerytury/renty);
  • podatnik, mimo braku innych dochodów, skorzysta z możliwości rozliczenia się wspólnie z małżonkiem wykazującym dochody opodatkowane skalą podatkową (tutaj bowiem najpierw jest liczony podatek na imię obojga małżonków, a dopiero w następnym kroku odejmowane są od niego odliczenia, w tym składki na ubezpieczenie zdrowotne).

Zwrot zapłaconych składek


Jeżeli podatnik otrzyma zwrot uprzednio zapłaconych składek, a te nie zostały odliczone od podatku – nie wpłyną na wysokość zobowiązania podatkowego w roku ich zwrotu. Jeżeli natomiast zwrócone składki podatnik uprzednio odliczył od podatku, w rozliczeniu za rok podatkowy, w którym miał miejsce ich zwrot, należy je doliczyć do podatku w wysokości kwoty uprzednio odliczonej.

Oceń

3 2

Podziel się

Poleć na Wykopie Poleć w Google+

Poleć artykuł znajomemu Wydrukuj

Skomentuj artykuł Opcja dostępna dla zalogowanych użytkowników - ZALOGUJ SIĘ / ZAREJESTRUJ SIĘ

Komentarze (0)

DODAJ SWÓJ KOMENTARZ

Eksperci egospodarka.pl

1 1 1

Wpisz nazwę miasta, dla którego chcesz znaleźć urząd skarbowy lub izbę skarbową.

Wzory dokumentów

Bezpłatne wzory dokumentów i formularzy.
Wyszukaj i pobierz za darmo:

Ok, rozumiem Strona wykorzystuje pliki cookies w celu prawidłowego jej działania oraz korzystania z narzędzi analitycznych, reklamowych, marketingowych i społecznościowych. Szczegóły znajdują się w Polityce Prywatności. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Jeśli nie chcesz, aby pliki cookies były zapisywane w pamięci Twojego urządzenia, możesz to zmienić za pomocą ustawień przeglądarki.