Jakie wątpliwości wyjaśnił organ podatkowy?

W zapytaniu podatniczka wskazała, że 08 października 1987 r. na podstawie aktu notarialnego rodzice przekazali jej i jej siostrom swoją nieruchomość za emeryturę. W tym czasie podatniczka była zamężna i nie miała rozdzielności majątkowej. Otrzymała ona dwie działki o numerach 13 i 51. 23 kwietnia 1999 r. zmarł mąż podatniczki. Notariusz zażądał od niej uregulowania podatku od spadku po zmarłym mężu z tytułu otrzymanych przez nią działek w darowiźnie od rodziców. W dokumentach tych nieruchomości, jako ich właściciel widnieje jednak tylko podatniczka. W związku z tym zadała ona pytanie, czy działki te należą do majątku wspólnego, a co za tym idzie – powinna je włączyć do masy spadkowej i zapłacić podatek od spadków i darowizn? W przedmiotowej sprawie organ podatkowy zajął następujące stanowisko:

„(…) W myśl art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514 ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem dziedziczenia.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji pojęcia „spadek”, dlatego należy w tym zakresie odwołać się do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). W myśl przepisu art. 922 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego przez spadkobranie należy rozumieć przejście praw i obowiązków majątkowych zmarłego z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. Na spadek składa się ogół praw i obowiązków należących do zmarłego w chwili jego śmierci, które ze swej istoty mogą przejść na jego następców prawnych. Zgodnie z poglądami doktryny przedmiotu, nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami. Określenie spadku następuje w drodze zastosowania czterech kryteriów: prawa i obowiązki mają charakter cywilnoprawny, majątkowy, nie są ściśle związane z osobą zmarłego, nie przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy osoby te są spadkobiercami.

Zgodnie z treścią art. 922 Kodeksu cywilnego spadek to prawa i obowiązki zmarłego wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, które z chwilą śmierci przechodzą na następców prawnych. W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą jego otwarcia (art. 925 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem podlegającym przepisom prawa spadkowego. Zaś spadek nabywa się na podstawie testamentu - jak w Pani przypadku, lub z ustawy (art. 926 § 1 K. c.).

Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2004 r. Nr 142 poz. 1514 ze zm.) obowiązek podatkowy przy nabyciu w drodze dziedziczenia powstaje z chwilą przyjęcia spadku. W przypadku, gdy nabycie nie zgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem (orzeczeniem Sądu) obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia (art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn). Przy nabyciu w drodze dziedziczenia decydujące znaczenie będzie mieć data otwarcia spadku, czyli data śmierci spadkodawcy.

Z przedstawionego przez Wnioskodawczynię stanu faktycznego wynika, iż otrzymała od swoich rodziców działki, wszystkie dokumenty, tj. akt notarialny, księga wieczysta są wystawione wyłącznie na Wnioskodawczynię. W dokumentach tych nie widnieje zmarły mąż jako współwłaściciel. Z wniosku nie wynika, aby Wnioskodawczyni zawarła z mężem umowę majątkową rozszerzającą wspólnotę małżeńską odnośnie ww. działek otrzymanych w drodze darowizny.

A zatem, Wnioskodawczyni nie będzie zobowiązana do zapłaty podatku od spadku po zmarłym mężu, jeżeli mąż nie był współwłaścicielem działek.(…)”

Pełną treść interpretacji można przeczytać na stronie Ministerstwa Finansów