Art. 20 ust. 1 ustawy o VAT wskazuje, że w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów obowiązek podatkowy powstaje co do zasady 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towarów. Od tej reguły ustawodawca przewidział oczywiście pewne wyjątki. Najistotniejszy z nich, zawarty w art. 20 ust. 2 ustawy o VAT mówi, że w przypadku gdy przed upływem terminu, o którym wyżej, podatnik wystawił fakturę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia tej faktury.

Powyższe jest istotne z jednej strony z uwagi na wykazanie przedmiotowej dostawy w deklaracji VAT, z drugiej zaś do odpowiedniego przeliczenia wartości transakcji w przypadku, gdy byłaby ona zawarta w innej walucie aniżeli polskie złotówki. Przypomnijmy, w art. 31a ust. 1 ustawy o VAT ustawodawca wskazał, że przeliczeń na złote co do zasady dokonuje się według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego.

Jeżeli przykładowo podatnik dokonał WDT 20 kwietnia 2011 r. i tego samego dnia wystawił fakturę dokumentującą tę dostawę, to w dniu tym powstanie także obowiązek podatkowy. Przeliczenia wartości tej transakcji wyrażonej w walucie obcej na złote polskie należy dokonać po średnim kursie NBP tej waluty z dnia 19 kwietnia 2011 r. Gdyby natomiast fakturę taką wystawił przykładowo 20 maja 2011 r. albo jeszcze później, obowiązek podatkowy z tytułu dokonanej dostawy powstałby 15 maja 2011 r., a stosownych przeliczeń waluty należałoby dokonać po kursie średnim NBP z 13 maja 2011 r.

Jak łatwo zauważyć, w naszym przypadku obowiązek podatkowy może powstać w różnym terminie, w zależności od tego, kiedy sprzedawca wystawi fakturę VAT potwierdzającą WDT (korzystając z naszego przykładu, w zależności od daty wystawienia faktury, obowiązek ten może powstać pomiędzy 20 kwietnia a 15 maja 2011 r.). Niezwykle istotne jest tutaj zatem prawidłowe określenie tego momentu zgodnie z regułami wskazanymi wyżej, co następnie pozwoli ustalić prawidłową wartość WDT w złotówkach oraz na jej prawidłowe wykazanie w deklaracji na potrzeby podatku VAT oraz informacji podsumowującej.

WDT w deklaracji VAT
Jak już wskazaliśmy wyżej, wewnątrzwspólnotową dostawę towarów wykazuje się w deklaracji VAT. Dostawę tę należy ująć w rozliczeniu za ten okres (miesiąc lub kwartał), w którym powstał obowiązek podatkowy. Stawka podatku mająca zastosowanie do takich transakcji jest preferencyjna, bo wynosi 0%. Aby jednak ją zastosować, konieczne jest spełnienie dodatkowych warunków, w tym dokumentacyjnych. Art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT wskazuje wprost, stawka podatku dla WDT w wysokości 0% ma zastosowanie, jeżeli podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, posiada w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju.