Podatek dochodowy obliczony zgodnie z przepisami ustawy o PIT obniża się o składki na ubezpieczenie zdrowotne, które zostały opłacone w roku podatkowym bezpośrednio przez podatnika lub pobrane w roku podatkowym przez płatnika zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Należy jednak pamiętać, że obniżenie nie dotyczy składek, których podstawę wymiaru stawowi dochód (przychód) zwolniony lub od którego zaniechano poboru podatku na podstawie przepisów ordynacji podatkowej. Ponadto tylko część składki będzie można odliczyć od obliczonego podatku.

Tylko część składki podlega odliczeniu
Zgodnie z art. 27b ustawy o PIT, kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne, o którą zmniejsza się podatek, nie może przekroczyć 7,75% podstawy wymiaru tej składki. Tak więc tylko część składki można odliczyć od obliczonego podatku. Wydatki poniesione na zapłatę składki zdrowotnej w wysokości 1,25% podstawy wymiaru składki nie będą pomniejszały podatku. Limit ten dotyczy zarówno składek krajowych jak i zagranicznych. Ponadto, jeżeli obliczony przez podatnika podatek nie jest wystarczający, by odliczyć od niego całość składki, nieodliczona część nie będzie podlegała odliczeniu w kolejnych latach. Można jednak nieodliczoną część składki odliczyć od podatku obliczonego od dochodu z innego źródła. Przykładowo, jeżeli podatnik osiąga dochód z pracy i oprócz tego dochody z działalności gospodarczej, z której poniósł stratę, składka zdrowotna płacona z tytułu prowadzonej działalności może zostać odliczona od podatku od dochodu z pracy.

Składka zapłacona za granicą
Podatnicy pracujący za granicą, bardzo często rozważają zasadność pomniejszenia podatku o składkę zapłaconą w kraju zatrudnienia. Możliwość taką stwarza im ustawa o PIT, zgodnie z którą podatek można obniżyć o kwotę składki zapłaconej w roku podatkowym ze środków podatnika na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne podatnika lub osób z nim współpracujących, zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego obowiązującymi w innym niż RP państwie członkowskim Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Konfederacji Szwajcarskiej.

Jednak aby składka zdrowotna zapłacona za granicą mogła być odliczona od podatku należy spełnić kilka warunków:

1. Podstawą wymiaru składki nie może być dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest RP.
2. Zapłacona składka w wyżej wymienionych państwach nie została odliczona od dochodu (przychodu) albo podatku w tym państwie albo nie została odliczona na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 2a ustawy o PIT
3. Kolejnym warunkiem jest istnienie podstawy prawnej wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest RP, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, w którym podatnik opłacał składki na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne.

Małgorzata Jawińska, Jerzy Toczyński