Warunki, jakie należy spełnić, aby zastosować ulgę na złe długi

Zastosowanie ulgi na złe długi dotyczy wyłącznie wierzytelności powstałych po 1 czerwca 2005 r. W konsekwencji nie jest możliwe odzyskanie w ramach ulgi rozliczonego podatku należnego, dotyczącego wierzytelności powstałych do 31 maja 2005 r.

Ulga na złe długi dotyczy podatku należnego z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju dotyczącego wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona (art. 89a ust. 1 ustawy o VAT).

Co istotne, do celów stosowania ulgi nieściągalność wierzytelności uważa się za uprawdopodobnioną, w przypadku gdy dana wierzytelność nie została uregulowana w ciągu 180 dni od upływu terminu jej płatności, określonego w umowie lub na fakturze (art. 89a ust. 1a ustawy o VAT). W konsekwencji dopiero upływ 180 dni od terminu płatności wierzytelności (przy spełnieniu pozostałych, wskazanych poniżej warunków), pozwala podatnikowi na skorygowanie VAT należnego dotyczącego tej wierzytelności w ramach omawianej ulgi.

PRZYKŁAD
Firma wykonuje roboty budowlane. W dniu 9 lutego 2010 r. zakończyła modernizację budynku dla innej spółki i wystawiła jej fakturę dokumentującą wykonaną usługę budowlaną. Termin płatności ustalony umową zawartą między spółkami upłynie 3 marca (załóżmy, że fakturę tę nabywca otrzyma 10 marca, a VAT naliczony z tej faktury zostanie przez niego odliczony w ramach deklaracji VAT-7 za marzec). W tej sytuacji nieściągalność wierzytelności uważa się do celów ulgi na złe długi za uprawdopodobnioną dopiero 30 sierpnia 2010 r. Od tego dnia wierzytelność uprawnia tę firmę (jeśli spełnione są pozostałe warunki) do zawiadomienia usługobiorcy o zamiarze skorygowania podatku należnego w ramach ulgi na złe długi (a więc rozpoczęcia procedury ulgi na złe długi).

Pozostałe warunki stosowania ulgi na złe długi określa art. 89a ust. 2 ustawy o VAT (warunki te muszą być spełnione łącznie). I tak:

• Dostawa towaru lub świadczenie usług musi być dokonane na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT (tj. podatnika będącego podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu uptu), który jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny i nie znajduje się w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji.
• Wierzytelności, których ma dotyczyć ulga, powinny zostać uprzednio wykazane w deklaracji jako obrót opodatkowany i podatek należny.
• Wierzyciel i dłużnik na dzień skorzystania z ulgi muszą być podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni.
• Wierzytelności nie mogą zostać zbyte.
• Od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie może upłynąć więcej niż 2 lata, licząc od końca roku, w którym faktura ta została wystawiona (do końca listopada 2008 r. było to 5 lat, licząc od początku roku, w którym została wystawiona faktura).
• Wierzyciel musi dokonać zawiadomienia dłużnika o zamiarze skorygowania VAT należnego w ramach ulgi na złe długi (do końca listopada 2008 r. było to zawiadomienie o odpisaniu wierzytelności jako nieściągalnych), a dłużnik w ciągu 14 dni (do końca listopada 2008 r. było to 28 dni) od dnia otrzymania zawiadomienia nie może uregulować należności w jakiejkolwiek formie.
• Między wierzycielem a dłużnikiem nie mogą istnieć powiązania, o których mowa w art. 32 ust. 2-4 ustawy o VAT.