Z osobą niebędącą naszym pracownikiem zawarliśmy w styczniu 2012 r. dwie umowy zlecenia. Przy czym w pierwszej wynagrodzenie określiliśmy w stawce godzinowej (w zależności od ilości wypracowanych godzin, która nie jest znana w chwili zawarcia umowy). Natomiast w drugiej należność z umowy została ustalona w stałej wysokości 190 zł. Jak opodatkować należności zleceniobiorcy? Czy należy je zsumować?

Jeżeli kwota należności określona w umowie zlecenia zawartej z osobą niebędacą pracownikiem płatnika nie przekracza 200 zł, to w 2012 r. (podobnie jak w roku 2011) należy pobrać od niej zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 18% przychodu (art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy o pdof).

Z powołanych uregulowań wynika, że dla zastosowania zryczałtowanej formy opodatkowania konieczne jest, aby umowa została zawarta z osobą, która nie jest pracownikiem zleceniodawcy, a kwota należności z tytułu tej umowy była określona w umowie i nie przekraczała 200 zł. Ważne jest, aby wszystkie te przesłanki były spełnione łącznie. W przeciwnym razie od świadczenia z umowy zlecenia należy pobrać zaliczkę na podatek dochodowy na zasadach określonych w art. 41 ustawy o pdof. Co istotne, w art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy o pdof mowa jest o zawartej umowie, a nie umowach. Oznacza to, że limit 200 zł dotyczy pojedynczej umowy i kwoty z umów zawartych w danym miesiącu nie podlegają sumowaniu.

Tak więc w celu ustalenia zasad opodatkowania umów zlecenia zawartych przez Czytelnika z osobą niebędącą jego pracownikiem, każdą umowę należy rozpatrzeć osobno. W pierwszej umowie wynagrodzenie zostało określone w stawce godzinowej. Przy czym ostateczna wysokość tego wynagrodzenia nie jest znana w momencie zawierania umowy. Zależy bowiem od ilości godzin przepracowanych przez zleceniobiorcę. Oznacza to, że nie jest spełniony warunek do zastosowania ryczałtu w stosunku do tej umowy. Z umowy tej nie wynika bowiem kwota należności z tytułu jej wykonania. Zatem od tej umowy należy pobrać zaliczkę na podatek.

Inaczej jest w przypadku drugiej umowy. Tutaj umowa określa wynagrodzenie należne zleceniobiorcy. Z uwagi na to, że nie przekracza ono 200 zł, od przychodu z tego zlecenia należy pobrać zryczałtowany podatek dochodowy.

Zatrudniłem na umowę zlecenia osobę niebędącą moim pracownikiem. Umowa została zawarta na 6 miesięcy, a miesięczne wynagrodzenie określono w wysokości 150 zł. Czy postąpię prawidłowo pobierając zryczałtowany podatek?

NIE. Sytuacja zaprezentowana w tym pytaniu różni się od tej, o której mowa w odpowiedzi na poprzednie pytanie (I przypadek). W tym przypadku umowa dotyczy okresu 6 miesięcy, a miesięczne wynagrodzenie wynosi 150 zł. Oznacza to, że wynagrodzenie za wykonanie tej umowy zostało określone w łącznej wysokości 900 zł (150 zł × 6 m-cy). Tak więc nie jest możliwe opodatkowanie go zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 18% przychodu. Przed dokonaniem miesięcznej wypłaty z tytułu tej umowy Czytelnik, jako płatnik, musi od niej pobrać zaliczkę na podatek dochodowy.

Czy w 2012 r. do umów o dzieło można nadal stosować 50% koszty uzyskania przychodów?

TAK. Dla przychodów z umowy o dzieło (i zlecenia) koszty są określone w art. 22 ust. 9 ustawy o pdof, który w 2012 r. nie uległ zmianie w stosunku do roku ubiegłego. Z powołanego przepisu w dalszym ciągu wynika, że w przypadku korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami koszty uzyskania przychodów wynoszą 50% uzyskanego przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia społeczne (o ile oczywiście dana umowa podlega tym ubezpieczeniom).

Przy czym koszty te mają zastosowanie pod warunkiem, że od należności z umowy o dzieło pobierana jest zaliczka na podatek. Jeżeli natomiast przychód z umowy o dzieło podlega opodatkowaniu podatkiem zryczałtowanym, wówczas nie stosuje się kosztów uzyskania przychodów. Tak wynika z art. 30 ust. 3 ustawy o pdof. Zasada ta ma zastosowanie również, jeżeli przedmiotem umowy są czynności stanowiące przedmiot prawa autorskiego (patrz przykład).