Rozpatrzmy następującą sytuację: Podatnik VAT, wykonujący wyłącznie czynności opodatkowane tym podatkiem, zakupił w 2007 r. maszynę za 60 000 zł netto plus 13 200 zł podatku VAT, który to w całości odliczył. Następnie z dniem 1 czerwca 2009 r. powrócił do zwolnienia podmiotowego z uwagi na niewielką sprzedaż. Czy musi skorygować odliczony podatek VAT od nabytej maszyny?

Odpowiedzi na powyższe należy szukać w dodanym z dniem 01 grudnia 2008 r. art. 91 ust. 7a ustawy o VAT. Brzmienie tego przepisu jest następujące: „W przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15.000 zł, korekty, o której mowa w ust. 7, dokonuje się na zasadach określonych w ust. 2 zdanie pierwsze i drugie oraz ust. 3. Korekty tej dokonuje się przy każdej kolejnej zmianie prawa do odliczeń, jeżeli zmiana ta następuje w okresie korekty.”

Powyższe oznacza, iż w sytuacji, gdy zmieniło się przeznaczenie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, konieczne jest skorygowanie odliczonego podatku VAT. Jeżeli ich wartość początkowa przekracza 15 000 zł, korekty dokonuje się na zasadach określonych w art. 91 ust. 2 zdanie pierwsze i drugie oraz art. 91 ust. 3 ustawy o VAT. Zgodnie z tymi przepisami VAT od takich zakupów podlega korekcie w okresie pięciu (w przypadku ruchomości) lub dziesięciu lat (w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntu) licząc od roku, w którym zostały te środki trwałe i wartości niematerialne i prawne oddane do użytkowania. Roczna korekta dotyczy odpowiednio jednej piątej bądź jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu.

Korekty tej dokonuje się w deklaracji składanej za pierwszy okres rozliczeniowy następnego roku podatkowego (czyli odpowiednio za styczeń lub I kwartał).

W naszym przykładzie podatnik w 2009 r. powrócił do zwolnienia podmiotowego. Tym samym zakupiona maszyna zmieniła przeznaczenie – wcześniej służyła wykonywaniu czynności opodatkowanych, po powrocie do zwolnienia natomiast służy wykonywaniu czynności zwolnionych. Okres korekty wynosi tutaj 5 lat. Została ona nabyta w roku 2007, czyli korekta dotyczy lat 2007 – 2011, przy czym dwa lata już upłynęły. Podatnik będzie musiał skorygować ten podatek za lata 2009-2011 w kwocie: 13 200 x 1/5 = 2 640 zł w każdym roku. Korekty tej powinien dokonać w deklaracji składanej za pierwszy okres rozliczeniowy następnego roku podatkowego. W sumie korekta ta wyniesie 7 920 zł, chyba że w którymś z tych lat przedsiębiorca ponownie zarejestruje się jako podatnik VAT czynny.