Rozpatrzmy następującą sytuację: Przedsiębiorca, czynny podatnik VAT, nabył od osoby prywatnej uszkodzony samochód osobowy w celach handlowych. Dokonał jego remontu i następnie postanowił go zbyć. Czy sprzedaż tę może opodatkować na zasadach marży, a jeśli tak, to w jaki sposób ustalić wysokość wydatków uwzględnianych przy ustalaniu tejże marży? Czy przedsiębiorca ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na remont przedmiotowego samochodu?

Art. 120 ust. 4 ustawy o VAT stanowi, że w przypadku podatnika wykonującego czynności polegające m.in. na dostawie towarów używanych, nabytych uprzednio przez tego podatnika dla celów prowadzonej działalności lub importowanych w celu odprzedaży, podstawą opodatkowania podatkiem jest marża stanowiąca różnicę między całkowitą kwotą, którą ma zapłacić nabywca towaru, a kwotą nabycia, pomniejszona o kwotę podatku.

Towarami używanymi są tutaj (art. 120 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT) ruchome dobra materialne nadające się do dalszego użytku w ich aktualnym stanie lub po naprawie, inne niż dzieła sztuki, przedmioty kolekcjonerskie, antyki oraz inne niż metale szlachetne lub kamienie szlachetne (CN 7102, 7103, 7106, 7108, 7110, 7112), (PKWiU 24.41.10.0, 24.41.20.0, ex 24.41.30.0, ex 32.12.11.0, ex 32.12.12.0 i 38.11.58.0).

Co ważne, zastosowanie opodatkowania marży możliwe jest jedynie przy dostawie towarów używanych, które podatnik nabył od (art. 120 ust. 10 ustawy o VAT):
1) osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, niebędącej podatnikiem, o którym mowa w art. 15, lub niebędącej podatnikiem podatku od wartości dodanej;
2) podatników, o których mowa w art. 15, jeżeli dostawa tych towarów była zwolniona od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113;
3) podatników, jeżeli dostawa tych towarów była opodatkowana zgodnie z ust. 4 i 5;
4) podatników podatku od wartości dodanej, jeżeli dostawa tych towarów była zwolniona od podatku na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113;
5) podatników podatku od wartości dodanej, jeżeli dostawa tych towarów była opodatkowana podatkiem od wartości dodanej na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w ust. 4 i 5, a nabywca posiada dokumenty jednoznacznie potwierdzające nabycie towarów na tych zasadach.

Zgodnie z przytoczonymi przepisami, aby dana sprzedaż mogła być opodatkowana w systemie marży, musi spełniać łącznie trzy przesłanki: przedmiotowy towar musi być towarem używanym w myśl art. 120 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, został nabyty w celu dalszej odsprzedaży i od określonego w art. 120 ust. 10 ustawy o VAT podmiotu.

W naszym przypadku powyższe zostało spełnione. Samochód został nabyty od osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, stanowi on towar używany i jego zakup ma na celu dalszą odsprzedaż.

Opodatkowanie podatkiem VAT marży uzyskanej na tej sprzedaży jest zatem jak najbardziej możliwe. Konieczne jest w związku z tym ustalenia wysokości tejże marży. Jak mówi art. 120 ust. 4 ustawy o VAT, marżę stanowi różnica między całkowitą kwotą, którą ma zapłacić nabywca towaru, a kwotą na bycia, pomniejszona o kwotę podatku.

Uwzględnia się tutaj zatem jedynie wydatki na nabycie towaru oraz kwotę należnego podatku. Tym samym inne wydatki poniesione w związku z tą sprzedażą (czyli przykładowo koszty remontu samochodu) nie wpływają na podstawę opodatkowania tejże sprzedaży.

Przykład
Podatnik nabył uszkodzony samochód od osoby fizycznej za kwotę 12 000 zł. Dokonał jego remontu, który wyniósł netto 10 000 zł, podatek VAT 2 300 zł. Samochód ten sprzedał za 32 000 zł.

Kwota marży brutto wyniesie tutaj: 32 000 zł – 12 000 zł = 20 000 zł
VAT należny od marży to: 20 000 zł x 23/123 = 3 739,84 zł
Podstawa opodatkowania wyniesie: 20 000 zł – 3 739,84 zł = 16 260,16 zł

VAT od naprawy do odliczenia
W art. 120 ust. 19 ustawy o VAT ustawodawca zastrzegł, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków, jeżeli podlegały opodatkowaniu zgodnie z procedurą marży.

Jak łatwo zauważyć, ograniczenie to dotyczy jedynie wydatku na nabycie towaru używanego (i innych wymienionych wyżej), którym w naszym przypadku jest samochód osobowy. Nie ma ono zastosowania do innych wydatków ponoszonych na ten samochód, czyli m.in. kosztów naprawy. Tym samym podatnik może odliczyć podatek naliczony z faktur dokumentujących jego naprawę, nawet jeżeli samochód ten został sprzedaży w systemie marży.