Właściwa stawka kwotowa czy procentowa?
Podatnik uzyskał kredyt w rachunku bieżącym do określonej maksymalnej kwoty przy czym określony jest jedynie górny pułap kredytu, którego nie może on przekroczyć. Nie jest zatem pewne, czy przedsiębiorca w całości skorzysta z dostępnego kredytu – możliwe jest także częściowe wykorzystanie przedmiotowego kredytu.

Stawki podatku od ustanowienia hipoteki wynoszą:
a) od ustanowienia hipoteki na zabezpieczenie wierzytelności istniejących - 0,1 % od kwoty zabezpieczonej wierzytelności;
b) od ustanowienia hipoteki na zabezpieczenie wierzytelności o wysokości nieustalonej - 19 zł (art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o pcc).

W przepisach są zatem zawarte dwa rodzaje stawek: stawka procentowa od ustanowienia hipoteki na zabezpieczenie wierzytelności istniejących, oraz stawka kwotowa od ustanowienia hipoteki na zabezpieczenie wierzytelności o wysokości nieustalonej.

Wierzytelność istniejąca a wierzytelność nieustalona…
W świetle ostatnio wprowadzonych zmian w zakresie przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece, uchylono przepisy regulujące kwestie tzw. hipoteki kaucyjnej, która zabezpieczała wierzytelność o wysokości nie ustalonej (wierzytelność przyszłą). W stosunku do ustanowienia hipoteki kaucyjnej organy podatkowe zgodnie uznawały o zasadności opodatkowania PCC według stawki kwotowej.

Co do zasady zastosowanie stawki podatku pcc nie powinno być jednak uzależnione od rodzaju ustanowionej hipoteki, lecz od tego, czy wierzytelność zabezpieczona hipoteką istnieje i jej wysokość jest znana, czy też wysokości tej wierzytelności ustalić nie można. Zmiany ww. przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece, nie powinny mieć zatem znaczenia dla określenia stawki podatku od czynności cywilnoprawnej. Podobny pogląd przedstawił Minister Finansów w piśmie z dnia 9 lutego 2011 r. (sygn. PL/LM/830/2/2/CHI/11/BMI9/356), w którym stwierdził iż „zasady pobierania podatku od czynności cywilnoprawnych od ustanowienia hipoteki na podstawie obecnie obowiązujących przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece, znajdą zastosowanie także do ustalenia stawki podatku po wejściu w życie przedmiotowej nowelizacji. Jeżeli zatem ustanowiona hipoteka będzie zabezpieczała wierzytelności istniejące, należy stosować stawkę podatku w wysokości 0,1% kwoty zabezpieczonej lub zabezpieczonych wierzytelności. Podatek wyniesie 19 zł w przypadku, gdy hipoteka zostanie ustanowiona na zabezpieczenie wierzytelności o wysokości nieustalonej lub na zabezpieczenie zarówno wierzytelności istniejących, jak i wierzytelności o wysokości nieustalonej”.

Linie kredytowe ze stawką kwotową pcc
W przypadku ustanowienia hipoteki zabezpieczającej wierzytelności wynikające z kredytów odnawialnych prawidłowe wydaje się zatem zastosowanie stawki kwotowej (19 zł), określonej w art. 7 ust. 1 pkt 7 lit. b) ustawy o pcc, gdyż określona co do wysokości wierzytelność z tego tytułu jeszcze nie powstała. Takie stanowisko, choć w zakresie poprzednio obowiązującej ustawy o księgach wieczystych i hipotece, potwierdzają organy podatkowe (np. w interpretacji indywidualnej z 25 marca 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, IPPB2/436-408/08-4/MZ).