Rozpatrzmy następującą sytuację: Pan Piotr rozlicza się z prowadzonej działalności gospodarczej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Z uwagi na różnorodność wykonywanych czynności jest opodatkowany stawkami ryczałtu w wysokości 5,5% oraz 3%. Z tytułu tej działalności opłaca składki na ubezpieczenie społeczne jak i ubezpieczenie zdrowotne. W miesiącu kwietniu 2009 r. uzyskał łączny przychód w wysokości 30 000 zł, z czego przychód opodatkowany stawką 3% wyniósł 21 000 zł, a przychód opodatkowany stawką 5,5% 9 000 zł. W miesiącu tym zapłacił także składki na ubezpieczenie społeczne za marzec w wysokości 567,84 zł. W jaki sposób powinien odliczyć je od uzyskanego przychodu?

Prawo do odliczenia składek wynika z art. 11 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Przepis ten wskazuje, iż podatnik opodatkowany ryczałtem może odliczyć od przychodów m.in. wydatki określone w art. 26 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym, jeżeli nie zostały odliczone od dochodu lub nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym, wśród których znalazły się składki określone w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych zapłacone w roku podatkowym bezpośrednio na własne ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika oraz osób z nim współpracujących.

Sposób odliczania tych składek w sytuacji, gdy do przychodów podatnika mają zastosowanie różne stawki ryczałtu, został określony w art. 11 ust. 3 ustawy o ryczałcie ewidencjonowanym. Zgodnie z tym przepisem odliczenia tego dokonuje się od każdego rodzaju przychodu w takim stosunku, w jakim pozostają poszczególne przychody opodatkowane różnymi stawkami w ogólnej kwocie przychodów.

Jak to zatem będzie wyglądało w naszym przykładzie?

Podatnik uzyskał w kwietniu łączny przychód w wysokości 30 000 zł, z czego 21 000 zł opodatkowane jest stawką 3% a 9 000 zł stawką 5,5%. Składki ZUS zostaną zatem odliczone w następującej proporcji:

• wg stawki 3%: (21 000 zł / 30 000 zł) x 100% = 70%
• wg stawki 5,5%: (9 000 zł / 30 000 zł) x 100% = 30%

Zapłacone składki w sumie wyniosły 567,84 zł. Od poszczególnych przychodów zostaną one zatem odliczone w następującej wysokości:

• opodatkowanych stawką 3%: 70% x 567,84 zł = 397,49 zł
• opodatkowanych stawką 5,5%: 30% x 567,84 zł = 170,35 zł

Przychód podlegający opodatkowaniu po pomniejszeniu o zapłacone składki na ubezpieczenie społeczne wyniesie:

• wg stawki 3%: 21 000 zł – 397,49 zł = 20 602,51 zł = 20 603 zł
• wg stawki 5,5%: 9 000 zł – 170,35 zł = 8 829,65 zł = 8 830 zł