Rozpatrzmy następującą sytuację: 28 kwietnia 2011 r. przedsiębiorca (zarejestrowany na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych) dokonał wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz kontrahenta z Niemiec. Fakturę dokumentującą to zdarzenie wystawił 5 maja 2011 r. Wartość towarów została wyrażona w EURO. Dokumenty potwierdzające dotarcie towaru do nabywcy podatnik otrzymał z kolei 12 maja 2011 r. Płatność za przedmiotowy towar nastąpiła natomiast 20 maja 2011 r. Jak powyższe rozliczyć w podatku dochodowym?

Przedstawiona wyżej sytuacja jest klasycznym przykładem różnic pomiędzy podatkiem od towarów i usług a podatkiem dochodowym. W podatku VAT bowiem przedmiotową transakcję przedsiębiorca ujmie w rozliczeniu za maj a przeliczenia wartości z faktury dokumentującej WDT dokona po kursie średnim NBP z 4 maja 2011 r., czyli dnia poprzedzającego dzień wystawienia faktury.

W podatku dochodowym wszystko odbędzie się miesiąc wcześniej i, jak łatwo się domyślić, także przeliczenia na złotówki nastąpi wg innego kursu. Art. 14 ust. 1c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej updof) mówi, że za datę powstania przychodu z działalności gospodarczej w tym podatku uważa się co do zasady dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:
1) wystawienia faktury albo
2) uregulowania należności.

Przepis ten stosuje się m.in. do WDT. Istotne jest tutaj zatem to, która z czynności wymienionych wyżej wystąpiła jako pierwsza – ta będzie bowiem determinowała powstanie przychodu.

Nasz przedsiębiorca dokonał wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów 28 kwietnia, fakturę wystawił 5 maja a płatność (czyli uregulowanie należności) nastąpiła 20 maja. Pierwszym zdarzeniem było zatem dokonanie WDT. Przychód w podatku dochodowym powstał tym samym 28 kwietnia 2011 r. Co ważne, nie ma tutaj znaczenia to, kiedy przedsiębiorca wszedł w posiadanie dokumentów potwierdzających dostarczenie towaru – te są istotne przy określeniu prawidłowej stawki podatku VAT.

W przykładzie wskazaliśmy ponadto, że transakcja została zawarta w walucie obcej (EURO), w związku z czym wartość WDT trzeba przeliczyć na złotówki. Zgodnie z art. 11a updof przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu. W naszym przypadku przychód powstał 28 kwietnia 2011 r., a co za tym idzie jego przeliczenia należy dokonać po średnim kursie NBP z dnia 27 kwietnia 2011 r.

Warto pamiętać, że od tej transakcji przedsiębiorca powinien dokonać także rozliczenia różnic kursowych (zgodnie z art. 24c updof), które wpłyną na wysokość wykazanych przychodów lub kosztów, w zależności od tego czy będą to dodatnie, czy tez ujemne różnice kursowe.