Co do zasady ustawa o ryczałcie ewidencjonowanym nie mówi wprost, w jaki sposób opodatkować najem składników należących do majątku prowadzonej firmy. Trzeba tutaj sięgnąć do przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Otóż art. 14 ust. 2 pkt 11 tej ostatniej mówi, że przychodami z pozarolniczej działalności gospodarczej są przychody z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy oraz z innych umów o podobnym charakterze, składników majątku związanych z działalnością gospodarczą. Natomiast art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. i) ustawy o ryczałcie ewidencjonowanym mówi, że stawkę podatku w wysokości 8,5% stosuje się m.in. do przychodów wskazanych w tymże art. 14 ust. 2 pkt 11.

Gdyby to był jedyny przepis regulujący kwestię opodatkowania usług najmu, sytuacja byłaby prosta – ryczałt ewidencjonowany do przychodów z tego tytułu należy obliczać w wysokości 8,5% uzyskanego przychodu. Niestety tak nie jest. Dlaczego?

Ustawodawca bowiem przewidział inną stawkę ryczałtu przy niektórych usługach tego typu. Mianowicie art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. j) ustawy o ryczałcie ewidencjonowanym wskazuje, że 17% stawkę tego podatku należy stosować do przychodów ze świadczenia usług wynajmu i dzierżawy

• samochodów osobowych i furgonetek, bez kierowcy (PKWiU 77.11.10.0),
• pozostałych pojazdów samochodowych (z wyłączeniem motocykli), bez kierowcy (PKWiU 77.12.1),
• środków transportu wodnego bez załogi (PKWiU 77.34.10.0),
• środków transportu lotniczego bez załogi (PKWiU 77.35.10.0),
• pojazdów szynowych (bez obsługi) (PKWiU 77.39.11.0),
• kontenerów (PKWiU 77.39.12.0),
• motocykli, przyczep kempingowych i samochodów z częścią mieszkalną, bez kierowcy (PKWiU 77.39.13.0)

Dodajmy w tym miejscu, że grupowanie PKWiU 77.12.1 dzieli się w dalszej części na wynajem i dzierżawę samochodów ciężarowych bez kierowcy (77.12.11) oraz wynajem i dzierżawę pozostałych pojazdów samochodowych (z wyłączeniem motocykli), bez kierowcy (77.12.19).

Ustawodawca wymienił zatem tutaj w zasadzie niemalże wszystkie środki transportu.

Sprawa wydaje się być zatem jasna: jeżeli wynajmowany jest składnik majątku firmy wymieniony wyżej, stawka ryczałtu do uzyskanego z tego tytułu przychodu wynosi 17%, zaś przy pozostałych maszynach, urządzeniach i rzeczach (za wyjątkiem nieruchomości, których wynajem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej powoduje utratę prawa do ryczałtu) przychód należy opodatkować 8,5% stawką ryczałtu.

Zdaniem fiskusa jednak powyższe nie jest już tak oczywiste. Przytoczmy tutaj trzy interpretacje organów podatkowych (dostępne na stronie Ministerstwa Finansów):

• Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 11.02.2010 r. nr IBPBI/1/415-965/09/WRz
• Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 22.05.2009 r. nr ILPB1/415-268/09-2/AG
• Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 28.04.2011 r. nr ITPB1/415-137/11/PSZ

W dwóch pierwszych interpretacjach organy podatkowe uznały, że w przypadku wynajmu składników majątku wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej, w sytuacji kiedy najem nie stanowi przedmiotu działalności podatnika, uzyskane przychodu podlegają opodatkowaniu ryczałtem ewidencjonowanym wg stawki 8,5% nawet wówczas, gdy wynajmowany jest środek transportu. Jak czytamy w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach „(…)zakwalifikowanie uzyskiwanych przychodów do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz ustalenie właściwej dla nich stawki ryczałtu uzależnione jest od rodzaju i charakteru podejmowanych działań(…)”

W ostatniej z przytoczonych interpretacji organ podatkowy stwierdził natomiast, że w przypadku rozszerzenia prowadzonej działalności o wynajem maszyn oraz samochodów bez kierowcy, przychód uzyskany z najmu takich samochodów winien być opodatkowany wg 17% stawki ryczałtu ewidencjonowanego.

Reasumując fiskus zdaje się uzależniać stawkę ryczałtu dla wynajmu pojazdów samochodowych od tego, czy podatnik prowadzi typowo w tym zakresie działalność gospodarczą. Jeżeli usługi takie są wykonywane jakoby jedynie przy okazji prowadzenia działalności gospodarczej w innym zakresie, przychód uzyskany z tego tytułu należy opodatkować 8,5% stawką ryczałtu. Jeżeli natomiast najem takich składników majątku stanowi przedmiot prowadzonej działalności gospodarczej, stawka ryczałtu wzrasta do poziomu 17%. Niewątpliwie takie stanowisko fiskusa jest bardzo korzystne dla podatników – daje im bowiem możliwość zastosowania stosunkowo niskiej stawki ryczałtu do przychodów uzyskanych z wynajmu środków transportu. Niemniej wydaje się budzić ono pewne kontrowersje w zakresie jego słuszności. W przypadku, gdy podatnik zamierza uzyskiwać tego typu przychody, warto aby uzyskał dla bezpieczeństwa odrębną interpretację indywidualną, która będzie go chronić, gdyby doszło do ewentualnego sporu z właściwym dla niego urzędem skarbowym na tej płaszczyźnie.