Przede wszystkim należy pamiętać, że ze wspólnego opodatkowania można skorzystać tylko w odniesieniu do dochodów opodatkowanych progresywną skalą podatkową. Nie będą zatem w ten sposób opodatkowane np. dochody uzyskane z handlu akcjami. Szczegółowe zasady określające kto i kiedy może skorzystać ze wspólnego opodatkowania, zostały określone w art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z tym przepisem, małżonkowie podlegają co do zasady odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów. Jednakże w sytuacji, gdy pozostają oni w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy oraz istnieje między nimi przez cały rok podatkowy wspólność majątkowa, mogą być – na wniosek wyrażony we wspólnym zeznaniu rocznym – opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów, po uprzednim odliczeniu odpowiednich kwot od tego dochodu (m.in. składek na ubezpieczenie społeczne). W tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków.

To podstawowy warunek, jaki należy spełnić, aby skorzystać ze wspólnego rozliczenia podatku. Nie jest on jednak jedynym. Kolejnym jest wymóg złożenia wniosku o wspólnym opodatkowaniu dochodów w obowiązującym terminie dla zeznania podatkowego (czyli do końca kwietnia roku następującego po roku, który jest rozliczany). Nie będą się zatem mogli wspólnie rozliczyć małżonkowie, którzy spóźnią się ze złożeniem zeznania podatkowego. Kolejne ograniczenia dotyczą przedsiębiorców.

Zgodnie bowiem ze wskazanym wyżej przepisem, powyższy sposób rozliczania podatku nie ma zastosowania w sytuacji, gdy chociażby jeden z małżonków rozliczał się z podatku dochodowego w formie podatku liniowego, ryczałtu ewidencjonowanego czy karty podatkowej. Co ważne – nie trzeba być opodatkowanym w taki sposób przez cały rok podatkowy, aby stracić prawo do wspólnego zeznania rocznego. Wystarczy tutaj choćby jeden dzień opłacania podatku w jeden z podanych sposobów.

Ustawodawca wprowadził tylko jeden wyjątek od opisanej wyżej zasady. Otóż mogą skorzystać ze wspólnego opodatkowania podatnicy, którzy rozliczają przychody z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy i innych umów o podobnym charakterze zgodnie z przepisami ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Pamiętać jednak należy, iż przychody te nie mogą być uzyskiwane na podstawie umów zawartych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej lub ustawy o podatku tonażowym.

Wniosek o łączne opodatkowanie dochodów małżonków może ponadto złożyć podatnik, który:

• zawarł związek małżeński przed rozpoczęciem roku podatkowego, a jego małżonek zmarł w trakcie roku podatkowego,
• pozostawał w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, a jego małżonek zmarł po upływie roku podatkowego przed złożeniem zeznania podatkowego.

Tutaj jednak obowiązują takie same zasady, jak wymienione wyżej.

Reasumując zatem ze wspólnego opodatkowania mogą skorzystać podatnicy, którzy pozostawali w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy oraz pomiędzy którymi istniała wspólność majątkowa (wyjątek od tej zasady występuje jedynie w sytuacji, gdy jeden z małżonków zmarł w trakcie roku podatkowego). Wspólne rozliczenie dotyczy jedynie dochodów opodatkowanych wg skali podatkowej. Wyłączeni z tej możliwości zostali jednak podatnicy prowadzący działalność gospodarczą, którzy korzystają z opodatkowania w formie podatku liniowego, ryczałtu ewidencjonowanego czy karty podatkowej.

Do pobrania